Δραματικές περικοπές στις τιμές των φαρμάκων, ιδίως των γενοσήμων, είναι καθ΄οδόν με την εφαρμογή της τελευταίας μνημονιακής υποχρέωσης της χώρας για μειώσεις τιμών στα φάρμακα χωρίς κανένα δίχτυ προστασίας, μέχρι της τιμής του ενός ευρώ ανά συσκευασία.

Η διαπίστωση δεν προέρχεται μόνο από τη φαρμακοβιομηχανία, αλλά και από όλα τα σενάρια ερμηνείας και εφαρμογής της υφιστάμενης νομοθεσίας που προσομοίωσε ο ΕΟΦ στις βάσεις δεδομένων του. Όλα τα αποτελέσματα αυτών των πιθανών σεναρίων, η διοίκηση του ΕΟΦ τα μετέφερε στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υγείας, και σύμφωνα με τα πορίσματα, επιβεβαιώθηκε ότι φαρμακευτική πολιτική δεν μπορεί να λειτουργήσει με τις διατάξεις αυτές, γιατί ουσιαστικά, δε θα μείνει φάρμακο που να μην είναι ζημιογόνο, από τα παλιά και καταξιωμένα σκευάσματα.

Η δε υποκατάσταση φαρμάκων που θα ακολουθήσει, θα πρέπει να τινάξει τον προϋπολογισμό στον αέρα, προκειμένου να καλυφθούν οι ασθενείς με νέα ακριβότερα φάρμακα ή το clawback να φθάσει σε ύψη δυσθεώρητα. Το τελευταίο όμως, δεν το επιδιώκει ούτε η τρόικα, αφού μέσα στις μνημονιακές υποχρεώσεις μας είναι η μείωση του clawback κατά 30%.

Όλη αυτή δυσάρεστη κατάσταση που δείχνει να καταφθάνει στη χώρα μας με γοργούς ρυθμούς, θα αποτελέσει και το σημερινό επιχείρημα της ηγεσίας του υπουργείου Υγείας προς την τρόικα, σε συνάντηση που έχει προγραμματιστεί με τον επικεφαλής της Ομάδας εφαρμογής των μέτρων στον τομέα Υγείας από την πλευρά των δανειστών, Giuseppe Carone.

Στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης θα τεθούν λοιπόν οι τιμές των φαρμάκων που από τις απανωτές μειώσεις έχουν οδηγήσει σε απίστευτες στρεβλώσεις την αγορά, στην προσπάθεια να μπει ένα φρένο, καθώς το clawback ως αντίμετρο, δεν φαίνεται να το έχει επιτύχει.

Η συζήτηση θα συμπεριλάβει επίσης και το ύψος του clawback τόσο στην εξωνοσοκομειακή δαπάνη όσο και στη νοσοκομειακή, ενώ θα συζητηθεί και το θέμα των καθυστερήσεων πληρωμής των εταιριών από τα νοσοκομεία, αφού ο ΕΟΠΥΥ ήδη για την εξωνοσοκομειακή δαπάνη, έχει πετύχει τακτικές πληρωμές προς τις φαρμακοβιομηχανίες -  παρόχους του.

 

Οι μειώσεις των τιμών

Βέβαια, από όλη την πολιτική που έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα, ο μεγάλος χαμένος είναι τα ελληνικής παραγωγής γενόσημα, τα οποία έχουν υποστεί μια λαίλαπα περικοπών στις τιμές τους.

Σύμφωνα με ασφαλείς υπολογισμούς, από την έναρξη των ανά εξάμηνο μειώσεων που προβλέπει το μνημόνιο, τα έτη 2015 - 2016, οι κατά μέσο όρο μειώσεις τιμών έφτασαν για τα πρωτότυπα φάρμακα εντός πατέντας μόλις το 3,9%, για τα πρωτότυπα που έχασαν την πατέντα τους (off patent) το 7,7%, ενώ τα γενόσημα υπέστησαν μειώσεις κατά μέσο όρο 23,7%.

Μόνο φέτος, από την μία και μοναδική γενική ανακοστολόγηση, οι αντίστοιχες μειώσεις περιορίστηκαν στο 1,7% για τα πρωτότυπα, στο 2,8% για τα off patent, ενώ τα γενόσημα υπέστησαν μείωση 8,2%.

Συνολικά, όλες τις χρονιές των μνημονιακών μειώσεων, οι τιμές στα εντός πατέντας πρωτότυπα μειώθηκαν κατα΄5,6%, στα πρωτότυπα εκτός πατέντας κατά 10,5%, ενώ τα γενόσημα καταβαραθρώθηκαν στην κυριολεξία, αφού οι μειώσεις έφτασαν το 31,9%.

Δηλαδή, τα έτη 2015-2016 οι τιμές στα γενόσημα μειώθηκαν 6,1 φορές περισσότερο απ΄ότι τα πρωτότυπα φάρμακα (3,9% έναντι 23,7%) και 3,1 φορές περισσότερο απ΄ότι τα εκτός πατέντας φάρμακα (7,7% έναντι 23,7%).

Όσο για φέτος, οι τιμές των γενοσήμων έχουν μέχρι στιγμής μειωθεί αναλογικά 4,8 φορές περισσότερο απ΄ότι των εντός πατέντας πρωτοτύπων (1,7% έναντι 8,2%) και 2,9 φορές περισσότερο απ ότι τα εκτός πατέντας (2,8% έναντι 8,2%).

 

Οι επιπτώσεις των μειώσεων

Κύκλοι της φαρμακοβιομηχανίας, επισημαίνουν ότι τα παραπάνω στοιχεία, "δείχνουν ξεκάθαρα την μονομερή πίεση που έχουν υποστεί οι τιμές των γενοσήμων.

Το παράδοξο είναι ότι οι μειώσεις επικεντρώνονται στις τιμές των γενοσήμων, τα οποία καλύπτουν  μόλις το 20-22% της αγοράς, και ούτως ή άλλως είναι φθηνότερα από τα πρωτότυπα φάρμακα αναφοράς, τα οποία αφήνονται σχεδόν ανεπηρέαστα να κυριαρχούν στην αύξηση της φαρμακευτικής δαπάνης.

Η ακολουθούμενη πολιτική είναι αναποτελεσματική και ως προς τον στόχο της αύξησης της διείσδυσης των γενοσήμων, αφού την τελευταία οκταετία (2009-2017) τα γενόσημα έχουν χάσει το 64% της τιμής τους και εντούτοις διατηρούν μερίδιο αγοράς μόλις 25-26% σε όγκο, απέχοντας πολύ από τον στόχο του 60% που ορίζουν οι μνημονιακές μας υποχρεώσεις.

Όμως αυτές οι δραστικές περικοπές, απειλούν τη βιωσιμότητα μιας σειράς παλαιότερων καταξιωμένων γενοσήμων φαρμάκων, τα οποία υποχρεώνονται σε έξοδο από την αγορά, ακριβώς τη στιγμή που είναι όσο ποτέ άλλοτε απαραίτητα, δεδομένης της δυνατότητάς τους να παράγουν εξοικονομήσεις. Αυτό οδηγεί σε μετατόπιση της συνταγογράφησης κατανάλωσης σε ακριβότερα φάρμακα για τις ίδιες ενδείξεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη δαπάνη.

Παράλληλα αδικούνται κατάφωρα οι ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες των οποίων η παραγωγή γενοσήμων αποτελεί βασική δραστηριότητα. Και μάλιστα, η αδικία για τις ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες είναι διπλή, αφού μετά τις δυσβάστακτες και δραματικές μειώσεις στις τιμές των γενοσήμων, καλούνται να καταβάλουν και υπέρογκα ποσά clawback ως αποτέλεσμα της υπέρβασης του προϋπολογισμού της φαρμακευτικής δαπάνης που προκαλείται από τα νέα εισαγόμενα φάρμακα, των οποίων η τιμή προστατεύεται από την πατέντα".