Η ανακοίνωση των στοιχείων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους (ΓΛΚ) που ανακοινώνονται κάθε μήνα μπορεί  και να κρύβει ίσως μια ευχάριστη έκπληξη για το σύστημα υγείας. Τα πολλά συσσωρευμένα προβλήματα όλα τα προηγούμενα έτη φαίνεται να βρίσκουν λύση, τουλάχιστον όσον αφορά την οικονομική τους διαχείριση.

Στην έκθεση του ΓΛΚ αναγράφεται ότι τα ληξιπρόθεσμα του ΕΟΠΠΥ και των νοσοκομείων είναι 1.086 εκατ. € και 549,6 εκατ. € αντίστοιχα.

Από τα στοιχεία που κατά καιρούς δημοσιεύονται, δυστυχώς όχι επίσημα από τους ιστότοπους του Υπουργείου Υγείας (Υ.Υ.) και του ΕΟΠΠΥ, τα ποσά που πρέπει να εισπραχθούν – συμψηφιστούν από το Υ.Υ. για τα νοσοκομεία και τον ΕΟΠΠΥ είναι 400 εκατ. € και 1.000 εκατ. € αντίστοιχα (συμπεριλαμβάνονται φάρμακα, ιατροτεχνολογικά, κλινικές, διαγνωστικά).

Σε αυτά συμπεριλαμβάνονται το clawback και το rebate παλαιότερων ετών, που για λόγους τυπικούς, διαδικαστικούς αλλά και νομικούς, λόγω κακής εφαρμογής των υφιστάμενων νόμων και των υπουργικών αποφάσεων, δεν έχουν εισπραχθεί ακόμα. 

Για τα μεν νοσοκομεία το clawback που πρέπει να εισπραχθεί μόνο για το 2017 είναι άνω των 200 εκατ. € ενώ για τον ΕΟΠΠΥ είναι άνω των 600 εκατ. €.  Στα ανωτέρω ποσά που πρέπει να συμψηφιστούν με τα νοσοκομεία θα πρέπει να προστεθούν και τα διαθέσιμα ποσά που υπάρχουν κατατεθειμένα σε ιδιωτικές τράπεζες και τα οποία θα μπορούσαν να δοθούν άμεσα στους προμηθευτές

Θα μπορούσε λοιπόν να πραγματοποιηθεί άμεσα η εξόφληση των προμηθευτών από τους ήδη υπάρχοντες πόρους των νοσοκομείων και του ΕΟΠΥΥ και η οποία θα μπορούσε να δώσει μια ανάσα στην αγορά, να βοηθήσει στην ανάπτυξη (αφού αυτοί οι πόροι θα κατευθυνθούν και σε άλλες δραστηριότητες) και να δώσει την πραγματική εικόνα της οικονομικής και διαχειριστικής κατάστασης των νοσοκομείων.

Από τις τελευταίες εγκυκλίους για την μεταφορά των διαθεσίμων των νοσοκομείων στην Τράπεζα της Ελλάδος αποδεικνύεται ότι υπάρχουν και σήμερα τα ικανά χρηματικά διαθέσιμα για την αποπληρωμή των προμηθευτών.

Για να παρουσιάζεται η πραγματική εικόνα των νοσοκομείων και του ΕΟΠΠΥ θα πρέπει η αναγραφή των στοιχείων του ΓΛΚ να αναλύεται είτε περαιτέρω, είτε στους επίσημους ιστοτόπους του Υ.Υ. και του ΕΟΠΠΥ

Σύμφωνα με την έκθεση του κρατικού προϋπολογισμού του ΓΛΚ οι επιχορηγήσεις στις ΥΠΕ και τα Νοσοκομεία είναι 402 εκατ. € από τις αρχές του έτους έως και τον Αύγουστο 2017 έναντι των 1.301 εκατ. € που προβλέπονται στον κρατικό προϋπολογισμό (ήτοι 30,8% έναντι του στόχου). Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με αυτήν την εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού για τον Αύγουστο δόθηκαν μόνο 2 εκατ. € στις ΥΠΕ και στα ΠΕΔΥ.

Από τους ισολογισμούς των νοσοκομείων μέχρι και το 2015, τα λειτουργικά έσοδα τους είναι περισσότερα από το λειτουργικό κόστος τους κατά τα έτη 2013-2015.
Αυτό θα είχε μεγαλύτερη αξία αν στα περισσότερα νοσοκομεία κατά το παρελθόν οι ορκωτοί λογιστές στις εκθέσεις τους, δεν διατύπωναν επιφύλαξη γνώμης.

Τα νοσοκομεία είναι υποχρεωμένα να συντάσσουν οικονομικές καταστάσεις και με βάση τα διεθνή πρότυπα χρηματοοικονομικής αναφοράς όπως προβλέπεται από το άρθρο 27 του ν.3599/2007 και το άρθρο 11 του ν.3697/2008. Σύμφωνα με το αρθ. 51 του Ν. 4384/2016, διεγράφησαν οι απαιτήσεις των νοσοκομείων του ΕΣΥ έναντι του ΕΟΠΥΥ, που προέρχονταν από υπηρεσίες παρασχεθείσες σε ασφαλισμένους αυτού (εισπρακτέα νοσήλια) στο ύψος των ετησίων χρηματοδοτήσεων τους από τον κρατικό προϋπολογισμό, για τα έτη 2012, 2013 και 2014, ανεξαρτήτως του χρόνου τιμολόγησής τους. Το αποτέλεσμα αυτό θα απεικονιστεί στις λογιστικές καταστάσεις του έτους 2016. Απαιτείται λοιπόν η δημοσίευση των ισολογισμών των νοσοκομείων, προκειμένου να είναι γνωστή η οικονομική και διαχειριστική κατάσταση τους. 

Αυτό γίνεται πιο επιτακτικό για λόγους όχι μόνο δημοσιονομικούς, αλλά και λειτουργικούς των νοσοκομείων από το 2018, αφού έως τις 31.12.2017 τα νοσοκομεία του ΕΣΥ, τα στρατιωτικά Νοσοκομεία, τα Νοσοκομεία ειδικού καθεστώτος, τα λοιπά Ν.Π.Δ.Δ. και οι λοιπές δημόσιες δομές παροχής υπηρεσιών υγείας και τα ιδιωτικά φαρμακεία (αποκλειστικά για την παροχή φαρμάκων προς ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ) εξαιρούνται της διαδικασίας εκκαθάρισης και εντάσσονται σε αυτή από 1.1.2018. 

Αυτό σημαίνει ότι τα νοσοκομεία θα αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ με τα ισχύοντα ΚΕΝ ακριβώς και οι άλλοι πάροχοι υγείας (π.χ ιδιωτικές κλινικές).

Θα πρέπει λοιπόν να υπολογιστούν άμεσα το clawback και το rebate, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία, διορθώνοντας λάθη του παρελθόντος και να γίνουν άμεσα οι πληρωμές και οι συμψηφισμοί με τους δικαιούχους προμηθευτές

Θα είναι η πρώτη καταγραφή που έχει γίνει στο σύστημα παροχής υγείας στην Ελλάδα και η πρώτη πραγματική απεικόνιση της οικονομικής κατάστασης του. 

Η δημοσίευση ισολογισμών από τα νοσοκομεία όπως προβλέπεται, η διενέργεια διαγωνισμών μέσω του ΕΣΗΔΗΣ (και όχι με απευθείας αναθέσεις) και τέλος η πληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών, είτε μέσω συμψηφισμών, είτε μέσω πληρωμών από τα υπάρχοντα διαθέσιμα των νοσοκομείων μπορεί να αποδείξει ότι η παροχή υγείας στην Ελλάδα έχει θετικό πρόσημο και μπορεί να γίνει υπόδειγμα καλής πρακτικής για όλο το δημόσιο τομέα. 

Εάν γίνουν όλα τα παραπάνω, τότε και μόνο τότε, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και τα ευφυή ΠΣ (Β.Ι.) και οι χάρτες υγείας για την παρακολούθηση και βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας. Γιατί μόνο η επίκληση τους, αλλά όχι η σωστή τροφοδότηση τους με δεδομένα, οδηγεί σε λανθασμένα συμπεράσματα που έχουν σοβαρές συνέπειες στην επιπτώσεις στην παροχή υπηρεσιών υγείας.

Ο κ. Ιωάννης Καραφύλλης είναι Procurement - Logistics Specialist