Σε όλο τον κόσμο οι ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου πρέπει να υποβληθούν σε μεταμόσχευση για να κρατηθούν στη ζωή. Όμως το τεράστιο πρόβλημα της έλλειψης δωρητών οργάνων σε πολλές χώρες – ανάμεσά τους, δυστυχώς, και η Ελλάδα – έχει ωθήσει εδώ και χρόνια τη διεθνή επιστημονική κοινότητα να βρει άλλους τρόπους αντιμετώπισης για τους συγκεκριμένους ασθενείς.

Σε αυτό το πνεύμα Ιάπωνες ερευνητές κατάφεραν να αναπτύξουν επιτυχώς λειτουργικούς νεφρούς από ανθρώπινα βλαστοκύτταρα, χρησιμοποιώντας την οργανογενετική μέθοδο. Απαραίτητη προϋπόθεση για να λειτουργήσουν πλήρως αυτοί οι νεφροί ήταν να υπάρξει ένα «μονοπάτι ούρησης». Οι ερευνητές μεταμόσχευσαν σε πειραματόζωα - χοίρους και αρουραίους - νεφρούς εργαστηρίου, οι οποίοι δούλεψαν σαν τους φυσιολογικούς, περνώντας ακόμη και το «τεστ της ούρησης».

Σε προηγούμενες απόπειρες οι εργαστηριακοί νεφροί είχαν αποτύχει στην εν λόγω δοκιμασία, καθώς φούσκωναν αφύσικα υπό την πίεση των ούρων. Αυτή τη φορά, όμως, βρέθηκε λύση στο πρόβλημα. Οι ερευνητές ανέπτυξαν έναν ουρητήρα (σωλήνα «αποχέτευσης»), καθώς και μια ουροδόχο κύστη, όπου καταλήγουν τα ούρα. Όταν το σύστημα αυτό συνδέθηκε με τη φυσιολογική ουροδόχο κύστη των πειραματόζωων, λειτούργησε κανονικά. Τα ούρα περνούσαν από τους μεταμοσχευμένους εργαστηριακούς νεφρούς και, μέσω του εργαστηριακού ουρητήρα, έφθαναν στη μεταμοσχευμένη εργαστηριακή ουροδόχο κύστη και από εκεί στην κανονική ουροδόχο κύστη του ζώου. Οκτώ εβδομάδες μετά την τοποθέτηση των εργαστηριακών οργάνων, το ουροποιητικό σύστημα δούλευε χωρίς πρόβλημα.

Τη σχετική δημοσίευση έκαναν οι επιστήμονες στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών (PNAS) των ΗΠΑ. Όπως δήλωσε ο επικεφαλής Dr Takashi Yokoo, από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Τζικέι στο Τόκιο, οι σχετικές κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους θα αργήσουν ακόμη μερικά χρόνια. «Ο τελικός στόχος παραμένει η δημιουργία εργαστηριακών νεφρών που θα αντικαθιστούν τους κανονικούς, χωρίς να χρειάζεται δότης για την μεταμόσχευση. Πολλοί άνθρωποι πεθαίνουν σήμερα περιμένοντας για την εύρεση του κατάλληλου οργάνου λόγω ανεπάρκειας δοτών».

Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι εργαστηριακοί νεφροί αναπτύσσονται από βλαστοκύτταρα του ίδιου του ασθενούς. Άλλες επιστημονικές ομάδες έχουν ακολουθήσει διαφορετική οδό και προσπαθούν να αναγεννήσουν τους ίδιους τους προβληματικούς νεφρούς, αντί να δημιουργήσουν άλλους εξ αρχής.