Η διαχείριση των ιδιαίτερων ασθενειών και των σπάνιων παθήσεων από ένα σύστημα υγείας αποτελεί βασικό δείγμα πολιτισμού, αλλά παράλληλα και μία σημαντική παράμετρο στο δημοσιονομικό κόστος της φαρμακευτικής περίθαλψης. Τα πρόσφατα στοιχεία τα οποία δημοσιοποίησε ο ΕΟΦ δείχνουν ότι το 2016, η φαρμακευτική δαπάνη για ακριβά φάρμακα εκτοξεύτηκε (προ rebate και clawback) στα 1,77 δις. ευρώ έναντι 1,48 δις. ευρώ το 2015. Μέσα σε μία μόνο χρονιά δηλαδή, τα ακριβά σκευάσματα τα οποία βέβαια κοστολογούνται με νοσοκομειακή τιμή και φυσικά αποζημιώνονται σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα από την επίσημη τιμολόγησή τους, αύξησαν την ονομαστικά φαρμακευτική δαπάνη κατά περίπου 290 εκατ.  ευρώ. 

Με βάση τα συνολικά στοιχεία, θεωρείται ιδιαίτερα θετικό το γεγονός, ότι μεταξύ των σκευασμάτων αυτών περιλαμβάνονται και τα ορφανά φάρμακα τα οποία αφορούν σε σπάνιες παθήσεις. Σύμφωνα  με τα επίσημα στοιχεία από τον ΕΟΠΥΥ, ο οργανισμός που αποζημιώνει όλα τα ορφανά φάρμακα για τους ασθενείς που τα έχουν ανάγκη, πλήρωσε γι’ αυτά το 2016 τα 112,8 εκατ. ευρώ έναντι 67,5 εκατ. ευρώ το 2014 και 84,7 εκατ. ευρώ το 2015. Συνολικά δηλαδή οι δαπάνες για ορφανά φάρμακα κυμαίνονται μεταξύ 3% έως 5% επί του συνόλου της φαρμακευτικής δαπάνης. Βλέπουμε δηλαδή ότι το 10% της αύξηση της δαπάνης για ακριβά φάρμακα τη διετία 2015-2016 αφορά σε ορφανά φάρμακα. Σημειώνεται δε ότι μέχρι σήμερα η Ελλάδα δεν έχει αρνηθεί να εισαγάγει και να διαθέσει τέτοια φάρμακα στους ασθενείς και ίσως είμαστε μάλιστα η μοναδική χώρα στην Ευρώπη που δεν έχουμε βάλει εμπόδια στην εισαγωγή τέτοιων φαρμάκων. 
Αξίζει επίσης να αναφερθούμε και στα στοιχεία που δημοσιοποίησε πρόσφατα και ο ΙΦΕΤ, ο οποίος εισάγει 1 στα 3 φάρμακα τα οποία διατίθενται στην Ελλάδα για σπάνιες παθήσεις.  Ειδικότερα το 2016, οι πωλήσεις του ΙΦΕΤ εμφανίστηκαν αυξημένες σε σχέση με το 2015 και ανήλθαν στα 50,5 εκατ. ευρώ έναντι 36,8 εκατ. ευρώ (αύξηση 37%).

Όπως βέβαια αναφέρουν κύκλοι των φαρμακευτικών εταιρειών,  δυστυχώς οι θεραπείες, είναι ελάχιστες για τις σπάνιες παθήσεις και μόλις για το 1% περίπου των ασθενειών υπάρχουν φάρμακα για τα οποία θα πρέπει επίσης να λάβουμε υπ' όψιν μας το υψηλό κόστος παραγωγής και εμπορίας των θεραπειών αυτών σε συνδυασμό με το μικρό αριθμό ασθενών.

Επίσης τονίζουν ότι αναλογικά για τα σκευάσματα αυτά υπάρχει clawback το οποίο και υπολογίζεται στα 30  εκατ. ευρώ.  Μάλιστα εδώ διαπιστώνουν την «αδικία» στο γεγονός ότι αυτά τα φάρμακα υπόκεινται σε clawback, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «οι κατηγορίες φαρμάκων που αφορούν στα σπάνια νοσήματα, δηλαδή  τα ορφανά φάρμακα και τα παράγωγα αίματος,  αποτελούν μα προβλέψιμη και ανελαστική δαπάνη. Οι ασθενείς είναι πολύ συγκεκριμένοι, είναι καταγεγραμμένοι, βρίσκονται σε συγκεκριμένα κέντρα, ελέγχονται όλοι από τον ΕΟΠΥΥ και δεν σημειώνεται έτσι ούτε υπερκατανάλωση ούτε υπερσυνταγογράφηση. Για το λόγω αυτό θα πρέπει να εξαιρεθούν από το clawback». 
Η συγκεκριμένη διαπίστωση αποτελεί δε και μία …προειδοποίηση καθώς η δαπάνη για νέα φάρμακα σε σημαντικό βαθμό θα αφορά στις θεραπείες για σπάνιες παθήσεις, όπως σημείωνε συγκεκριμένα και το σχετικό ρεπορτάζ του healthmag.gr  (εδώ

Δαπάνη 2016
Όπως σημειώσαμε, τα Φάρμακα Υψηλού Κόστους, «τόνωσαν» πέρυσι και τη συνολική φαρμακευτική δαπάνη.  Συγκεκριμένα, με βάση τα πρόσφατα στοιχεία που δημοσιοποίησε ο ΕΟΦ μετά και τη σχετική ερώτηση του Κώστας Μπαργιώτα, βουλευτή της Δημοκρατικής Συμπαράταξης στη Λάρισας, καταγράφεται άνοδος της αξίας των φαρμάκων το 2016 στα 5.820 εκατ. ευρώ έναντι 5.603 εκατ. ευρώ το 2015.
Την ίδια στιγμή τα συνολικά σκευάσματα που διακινήθηκαν έφτασαν τα 547.187.463 συσκευασίες από 502.235.460, μια άνοδος που στο μεγαλύτερο βαθμό αποδίδεται και πάλι στα σκευάσματα που διακινούνται από τα νοσοκομεία και τα φαρμακεία του ΕΟΠΥΥ.

Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε ο ΕΟΦ, η αξία των φαρμάκων και λοιπών σκευασμάτων που φέρουν τη σήμανση του οργανισμού και διακινήθηκαν μέσα από τα ιδιωτικά φαρμακεία και τις φαρμακαποθήκες διαμορφώθηκε πέρυσι στα 4.051 εκατ. ευρώ έναντι 4.119 εκατ. ευρώ το 2015, σημειώνοντας υποχώρηση της τάξης του 1,66%. Όσον αφορά στα φάρμακα που διακινήθηκαν πέρυσι από τα νοσοκομεία και τον ΕΟΠΥΥ ήταν αξίας 1.769 εκατ. ευρώ έναντι 1.448 εκατ. ευρώ, ήτοι ένας τζίρος αυξημένος κατά 19,21%.

Σχετικά τώρα με την αγορά και με βάση τους όγκους, συνολικά στα ιδιωτικά φαρμακεία και τις φαρμακαποθήκες το 2016 διακινήθηκαν 453.122.952 σκευάσματα από 424.288.311, ήτοι μία άνοδος 6,8%. Τα σκευάσματα που διακινήθηκαν στα νοσοκομεία και τον ΕΟΠΥΥ είχαν όγκο 94.064.511 έναντι 77.947.145 τεμαχίων, ήτοι άνοδος όγκου 20,68%.
Διαπιστώνεται λοιπόν μία σημαντική άνοδος στα νοσοκομειακά φάρμακα και τα φάρμακα του ΕΟΠΥΥ, η οποία σε απόλυτο ποσό φτάνει τα 285 εκατ. ευρώ υπερκαλύπτοντας την εξοικονόμηση των περίπου 67,5 εκατ. ευρώ που επιτεύχθηκε στην αγορά φαρμακείων λόγω της μείωσης των τιμών των φαρμάκων, που επηρέασε κυρίως τα φτηνά σκευάσματα.