Ο σωστός έλεγχος των γυναικών με διαβήτη είναι μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τους ενδοκρινολόγους, δεδομένου ότι η πάθηση βλάπτει το γυναικείο σώμα με πολλαπλούς τρόπους.

Όπως είπαν ειδικοί από την Ελληνική Ενδοκρινολογική Εταιρεία - Πανελλήνια Ένωση Ενδοκρινολόγων, την European Society of Endocrinology, την ECAS και την Ευρωπαϊκή Ένωση Ειδικευμένων Ιατρών (UEMS) σε συνέντευξη τύπου, με θέμα «Η σύγχρονη αντιμετώπιση του διαβήτη: Ευρώπη και Ελλάδα», έως το 2040 οι γυναίκες με διαβήτη θα φθάσουν τα 313 εκατομμύρια.

Ο διαβήτης επηρεάζει τη γονιμότητα, την έμμηνο ρύση, εντείνει την οστεοπόρωση, ενώ, σε περίπτωση που μια ασθενής σκοπεύει να μείνει έγκυος, πρέπει οπωσδήποτε να έχει προηγηθεί άριστη ρύθμιση του σακχάρου πριν από τη σύλληψη. Κι αυτό διότι οι πρώτες εβδομάδες της κύησης είναι πολύ κρίσιμες για το έμβρυο, καθώς τότε δημιουργούνται τα όργανά του. Κι αν η έγκυος είναι αρρύθμιση, ελλοχεύουν κίνδυνοι για την ομαλή ανάπτυξη του εμβρύου.

Η συνηθέστερη μορφή συνύπαρξης σακχαρώδη διαβήτη και μειωμένης γονιμότητας της γυναίκας είναι το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ). Συγκεκριμένα, 30-40% των γυναικών με ΣΠΩ παρουσιάζει διαταραγμένη ανοχή στη γλυκόζη, μία προδιαβητική κατάσταση, ενώ 7.5-10% των γυναικών με ΣΠΩ έχει διαβήτη τύπου 2, ποσοστά σημαντικά μεγαλύτερα σε σύγκριση με συνομήλικες υγιείς γυναίκες.

Οι γυναίκες με ΣΠΩ εμφανίζουν διαταραχές στην περίοδό τους, υπερανδρογοναιμία και υπογονιμότητα. Μάλιστα, αρκετά συχνά, είναι απαραίτητη η χρήση μεθόδων υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, ώστε να επιτευχθεί κύηση. 

Οι επιπτώσεις του διαβήτη στην εφηβεία

Εξάλλου καταλυτικός είναι ο ρόλος της ασθένειας την περίοδο της εφηβείας. 

Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι και στα δύο φύλα ο διαβήτης τύπου 1 συχνά σχετίζεται με καθυστέρηση της ενήβωσης, δηλαδή τα παιδιά αργούν να ψηλώσουν ή να παρουσιάσουν δευτερεύοντα χαρακτηριστικά του φύλου (π.χ. στήθος τα κορίτσια, αυξημένη τριχοφυΐα τα αγόρια).

Η καθυστέρηση αυτή μπορεί να οφείλεται σε διάφορους ενδοκρινικούς παράγοντες, που συνήθως εμφανίζονται συνδυαστικά μεταξύ τους, όπως στην ινσουλινοπενία (έλλειψη ινσουλίνης), στην αυξημένη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) και στην μείωση της αποτελεσματικότητας της ινσουλίνης, που λαμβάνουν οι ανήλικοι ασθενείς.

Όλη αυτή η "έκρηξη" ορμονών μπορεί, δε, να έχει σοβαρές αγγειακές επιπλοκές, ακόμη και κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων αργότερα στη ζωή τους.

Ειδικά στα κορίτσια εφηβικής ηλικίας, πρόσθετο πρόβλημα είναι ότι η έναρξη της έμμηνου ρύσης μπορεί να συνοδεύεται από αυξομειώσεις του σακχάρου, εξαιτίας των ορμονικών αλλαγών που την χαρακτηρίζουν.

Τα κορίτσια με διαβήτη, που εμφανίζουν τέτοιες αυξομειώσεις, πρέπει να κάνουν τα εξής, κατά τους ειδικούς:

1. Να είναι εξαιρετικά προσεκτικά κατά την αύξηση ή μείωση των μονάδων ινσουλίνης που παίρνουν.

2. Να φροντίσουν να ακολουθούν ένα πρόγραμμα διατροφής με σταθερές ώρες, κατά τις οποίες θα τρώνε (απαγορεύεται το τσιμπολόγημα).

3. Να περιορίσουν την κατανάλωση αλατιού, σοκολάτας, αλκοόλ και καφεΐνης.

4. Εάν τα επίπεδα του σακχάρου (γλυκόζης) αυξάνονται τις μέρες πριν από την έμμηνο ρύση, πρέπει να αυξήσουν την άσκηση και να αποφεύγουν τους υδατάνθρακες. Αντίθετα, εάν είναι χαμηλά τα επίπεδα γλυκόζης, συνιστάται μείωση της άσκησης και αύξηση των υδατανθράκων.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η εμμηνόπαυση αποτελεί, επίσης, δύσκολη περίοδο για τις γυναίκες με διαβήτη, με αυξημένο τον κίνδυνο καρδιακών προβλημάτων. Και αυτό διότι, οι αλλαγές του μεταβολισμού που υπάρχουν κατά την εμμηνόπαυση, αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 και ακολούθως καρδιαγγειακών προβλημάτων, αφού ο διαβήτης επηρεάζει τη συγκέντρωση των τριγλυκεριδίων και της χοληστερόλης περισσότερο στις γυναίκες από ό,τι στους άνδρες.

Επιπλέον, η αντιμετώπιση των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου φαίνεται πως είναι πιο δύσκολη στις γυναίκες. Αυτό ίσως οφείλεται στο ότι ο οργανισμός τους ανταποκρίνεται διαφορετικά στα φάρμακα απ’ ό,τι συμβαίνει στους άνδρες (π.χ. οι γυναίκες έχουν μεγαλύτερη αντίσταση στα φάρμακα για την υπέρταση, στις στατίνες για την χοληστερόλη αλλά και στην ασπιρίνη).