Δυσθεώρητο είναι τελικά το κόστος της μη συμμόρφωσης των ασθενών στην φαρμακευτική τους αγωγή, για τα συστήματα υγείας.

Το συμπέρασμα προέκυψε στην Ημερίδα με θέμα «Η Συμμόρφωση στη θεραπεία και η Σημασία της για τους Ασθενείς και το Σύστημα Υγείας» που διοργάνωσε το DailyPharmaNews.gr την περασμένη εβδομάδα, κατά τη διάρκεια της 3ης ενότητας της Ημερίδας με θέμα «Συμμόρφωση και Ηθική». Μεταξύ άλλων, οι συμμετέχοντες αναφέρθηκαν σε συγκεκριμένα χαρακτηριστικά των ασθενών αλλά και σε συγκεκριμένες παθήσεις που κάποιες φορές δυσκολεύουν τη συμμόρφωση στη θεραπεία.

Συγκεκριμένα, το κόστος της μη συμμόρφωσης των ασθενών προς τις θεραπείες τους σχεδόν τριπλασιάστηκε κατά τη δεκαετία 2002-2012 ξεκινώντας από 100 δισ. δολ. για να φτάσει στα 289 δισ. δολ. ετησίως στις ΗΠΑ. 

Αντίστοιχα στην Ε.Ε. η μη συμμόρφωση εκτιμάται περίπου σε 125 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 9,6% του συνόλου των δαπανών υγείας. Στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το ποσό ξεπερνά τα 190 δισ. ευρώ αν συνυπολογιστεί το έμμεσο κόστος που φτάνει τα 85 δισ. ευρώ και η ιδιωτική δαπάνη των ασθενών από τις επιπτώσεις της μη συμμόρφωσης, που υπολογίζεται σε άλλα 5 εκ. ευρώ.

Τα στοιχεία αυτά ανακοίνωσε η καθηγήτρια Οικονομικών της Υγείας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου  κ. Μαίρη Γείτονα, μιλώντας στην 3η ενότητα του συνεδρίου με  θέμα «Συμμόρφωση και ηθική». 

Μισή θεραπευτική αγωγή
Η κ. Γείτονα παρουσίασε για πρώτη φορά  αποτελέσματα από το Ευρωπαϊκό πρόγραμμα SIMPATHY, για την διαχείριση της πολυφαρμακίας και συμμόρφωσης ατόμων άνω των 50 ετών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, στην Ελλάδα, οι ασθενείς μπορεί να ακολουθούν τη φαρμακευτική αγωγή τους κατά 97,1%, όμως λιγότεροι από τους μισούς (42,3%) ακολουθούν την ενδεδειγμένη φυσική δραστηριότητα και 3 στους 4 την ενδεδειγμένη δίαιτα.

Αλλαγή στις δόσεις
Παρατηρήθηκε επίσης ότι 7,8% των ασθενών αυξάνουν τη δόση των φαρμάκων για να αισθανθούν καλύτερα, μειώνουν τη δόση επειδή αισθάνονται καλύτερα ή ξεχνούν τα φάρμακά τους. Ακολουθούν δε, καλύτερα την αγωγή τους, εάν τα συνοδά φάρμακα είναι μέχρι 4 ή 5, απ΄ ότι αν είναι περισσότερα (πολύπλοκα σχήματα).

Διπλές κλινικές μελέτες
Στην ίδια ενότητα, ο κ. Γιώργος Κρανίου, ιατρικός διευθυντής της Creative Pharma Services υπογράμμισε ότι το 35-40% των συμμετεχόντων σε κλινικές μελέτες φάσης ΙΙΙ χάνουν την προσήλωσή τους στη φαρμακευτική αγωγή μετά τους πρώτους 5 μήνες, με αποτέλεσμα να χρειάζεται η ενίσχυση της μελέτης με νέους συμμετέχοντες, σχεδόν διπλασιάζοντας το κόστος και παρατείνοντας το χρόνο εκπόνησής της, προκειμένου να εξαχθούν τα απαιτούμενα συμπεράσματα για την ασφάλεια και αποτελεσματικότητα του φαρμάκου υπό δοκιμή. 

Ο χαρακτήρας και οι παθήσεις
Στα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του ασθενούς και στο πώς επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα της θεραπείας, αναφέρθηκε ο Δρ. Ψυχολογίας του ΕΚΠΑ κ. Ανδρέας Ζεργιώτης, παρουσιάζοντας 16 τύπους προσωπικότητας, οι οποίες συμπεριφέρονται διαφορετικά στην αντιμετώπιση της φαρμακευτικής τους αγωγής. Υπογράμμισε την ανάγκη διεπιστημονικής προσέγγισης των ασθενών, προκειμένου η τήρηση της αγωγής να είναι εφικτή και ως παράδειγμα σημείωσε την περίπτωση ασθενών με κατάθλιψη, οι οποίοι συνήθως διακόπτουν την αγωγή τους 3 μήνες μετά, με αποτέλεσμα την υποτροπή.

Αντίστοιχα, στην περίπτωση ασθενών με σχιζοφρένεια, αναφέρθηκε ο Συντονιστής Διευθυντής του ΨΝΑ Δαφνί, ψυχίατρος, κ. Χαράλαμπος Τουλούμης, τονίζοντας ότι παρατηρείται μη συμμόρφωση των ασθενών αυτών από τις πρώτες 7-10 ημέρες της αγωγής τους, όντας ακόμη νοσηλευόμενοι, επισημαίνοντας έτσι την ανάγκη για επίδειξη μεγαλύτερου ενδιαφέροντος για τον ασθενή, από τον θεράποντα γιατρό.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρέθεσε, ακολουθούν την αγωγή τους μόλις το 58% των ασθενών με ψυχώσεις, έναντι 65% των ασθενών με κατάθλιψη και 76% των ασθενών με λοιπές παθήσεις.

Στον «δύσκολο» ασθενή αναφέρθηκε ο κ. Τριαντάφυλλος Ντόσκας, Διευθυντής της Νευρολογικής κλινικής του Ναυτικού Νοσοκομείου Ασθενών, παρουσιάζοντας τις ιδιαιτερότητες των ομάδων ασθενών, ανάλογα με την πάθησή τους (σκλήρυνση κατά πλάκας, επιληψία νευρολογικές παθήσεις κ.α.).