Δραματική μείωση της κατά κεφαλήν φαρμακευτικής δαπάνης κατά 8,5% έχει υποστεί η χώρα μας την εξαετία 2009-2014, τη μεγαλύτερη μεταξύ των χωρών ΟΟΣΑ, ενώ πέρυσι βρεθήκαμε αισθητά χαμηλά σε κατά κεφαλήν δαπάνες υγείας στα 2.223 ευρώ, έναντι των 4.003 ευρώ του ευρωπαϊκού μέσου όρου.
 
Την ίδια στιγμή, η συνεισφορά της φαρμακοβιομηχανίας από rebate και clawback στο σύνολο της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης φθάνει το 27,3% με περίπου 1 δισ. ευρώ, όταν στη Γερμανία η συμβολή φθάνει το 13,3%, στη Ρουμανία το 7,8%, την Ιταλία το 7,4%, την Πορτογαλία το 6,6% και τη Σουηδία το 0,8%.
 
Με τα ήδη υπάρχοντα μέτρα, σε συνδυασμό με το τέλος εισόδου 25% αποτρέπεται πλήρως η εισαγωγή στην αγορά νέων φαρμάκων, καθώς η  καινοτομία τιμωρείται. Χαρακτηριστικά, ένα νέο φάρμακο με τα προϋπάρχοντα τέλη και επιβαρύνσεις η παρασκευάστρια φαρμακευτική θα έφτανε να εισπράττει το 61,14% της εργοστασιακής τιμής της, ενώ με τα νέα τέλη (rebate όγκου, τέλος 25% και clawback) θα εισπράξει μόλις το 41% αυτής.
 
Τα στοιχεία αυτά παρέθεσε χθες ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ Πασχάλης Αποστολίδης σε συζήτηση για την αξιολόγηση της τεχνολογίας υγείας κατά την τελευταία ημέρα των εργασιών του 13ου Πανελληνίου Συνεδρίου για τη διοίκηση τα οικονομικά και τις πολιτικές υγείας.
Ο κ. Αποστολίδης ως λύση προέκρινε την καθιέρωση της αξιολόγησης (ΗΤΑ), με συνυπολογισμό της οικονομικής αξιολόγησης ως επίπτωση στον προϋπολογισμό, αλλά και την κλινική αξιολόγηση της καινοτομίας και τον προσδιορισμό γραμμών συνταγογράφησης στις οποίες θα τοποθετείται το κάθε προϊόν, με τη συνολική επίπτωσή του στη δαπάνη περίθαλψης.
 
Η ΠΕΦ
Στην κατεύθυνση της εξοικονόμησης πόρων με τη χρήση των γενοσήμων εστίασε ο πρόεδρος της ΠΕΦ Θεόδωρος Τρύφων, επισημαίνοντας ότι διαθέτουμε το χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρώπη, καθώς η χρήση τους περιορίζεται στο 23,24%. 
Την ίδια στιγμή η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη έχει υποστεί μείωση 62%, το rebate αύξηση 133% στα 450 εκ. ευρώ περίπου, το εξωνοσοκομειακό clawback αύξηση 444% στα 430 εκ. ευρώ, το νοσοκομειακό clawback αύξηση 22% με παράλληλη μείωση της νοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης 22%, ενώ οι συνταγές έχουν αυξηθεί κατά 44%, στα 6,5 εκ. μηνιαίως. Την ίδια στιγμή, τα φάρμακα έχουν υποστεί μειώσεις με τα γενόσημα να έχουν επωμιστεί τις μεγαλύτερες περικοπές περίπου 70%, όταν οι τιμές των πρωτοτύπων έχουν περιοριστεί μόλις κατά 22,5% και τα εκτός πατέντας κατά 30,5%.
 
Σύμφωνα με στοιχεία της ΠΕΦ, διαπιστώθηκε αύξηση του clawback κατά 41,2% το 2016 έναντι της προηγούμενης χρονιάς. Μελετώντας τις πωλήσεις στον ΕΟΠΥΥ και την επιβολή του clawback σε δείγμα 10 ελληνικών φαρμακευτικών, παρατηρήθηκε μείωση πωλήσεων της τάξης του 1,3% και την ίδια στιγμή, το clawback αυξήθηκε κατά 36,9%!
 
Παρόλα αυτά, η ανατιμολόγηση που αναμένεται στο τέλος του μηνός, θα φέρει τα εξής αποτελέσματα: 
  • 737 off patent με τιμή χαμηλότερη από το μ.ο. των τριών φθηνότερων τιμών της Ευρώπης και υψηλότερη από μία μόνο χώρα. 
  • 162 γενόσημα με τιμή χαμηλότερη από το 65% του προϊόντος αναφοράς 
  • 237 γενόσημα με τιμή χαμηλότερη από το 65% του μ.ο. των τριών φθηνότερων τιμών της Ευρώπης
  • 138 off patent χωρίς γενόσημα (διάμεση τιμή ex-factory : 2,94 €) 
  • 23 off patent με γενόσημα χωρίς πωλήσεις (διάμεση τιμή ex-factory : 3,12 €) 
  • 639 off patent με τη χαμηλότερη τιμή της Ευρώπης.
 
Και οι περικοπές στις τιμές παραμένουν παρά την αδυναμία παραγωγής βιώσιμων εξοικονομήσεων. Ήδη από τα προηγούμενα χρόνια, έχει διαπιστωθεί πως η επίδραση της τιμολόγησης εξουδετερώνεται από την αδυναμία ελέγχου του όγκου και της υποκατάστασης.
 
Ο κ. Τρύφων, παρουσιάζοντας τις θέσεις της ΠΕΦ για την αξιοποίηση των γενοσήμων, πρότεινε:
  • Ρεαλιστική τιμολόγηση με στόχο την συγκράτηση των οικονομικών φαρμάκων στο σύστημα 
  • Εκπτώσεις σε συνάρτηση με τον όγκο 
  • Δεσμευτικά θεραπευτικά πρωτόκολλα και συνταγογραφικές οδηγίες 
  • Άρση των σημερινών αντικινήτρων για τη συνταγογράφηση/ διάθεση/ επιλογή γενοσήμων σε επαγγελματίες υγείας και ασθενείς 
  • Φίλτρα ποσοτήτων / αξίας συνταγογράφησης 
  • Διαρκής ενημέρωση για την αξία των γενοσήμων και τα οφέλη από τη χρήση τους 
 
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι όλα αυτά θα πρέπει να εφαρμοστούν ταυτόχρονα με μια γενικότερη πολιτική που θα περιλαμβάνει:
 
Αναπροσαρμογή των προϋπολογισμών φαρμακευτικής δαπάνης (π.χ. Ιταλία, Ρουμανία)
Αναπροσαρμογή του συστήματος τιμολόγησης
Συγκράτηση του κόστους μέσω διαρθρωτικών μέτρων 
Έλεγχος του όγκου / εξορθολογισμός της συνταγογράφησης. 
Αναχαίτιση της αναίτιας υποκατάστασης 
Εξορθολογισμός της αποζημίωσης ιδιαίτερα των νέων ακριβών θεραπειών 
Αξιολόγηση /αναγνώριση της πραγματικής  καινοτομίας  και διασφάλιση της έγκαιρης πρόσβασης των ασθενών σε κάθε απαραίτητη θεραπεία. 
Βιώσιμο σύστημα υποχρεωτικών επιστροφών 
Σύνδεση με Δείκτη Προστιθέμενης Αξίας (π.χ. Πορτογαλία, Ισπανία) 
 
To Phrma Innovation Forum
 
Απο την πλευρά του Phrma Innovation Forum, ο πρόεδρος Μάκης Παπαταξιάρχης, εξέφρασε την αντίθεση του κλάδου στους αιφνιδιασμούς και τις παρεμβάσεις με αναδρομική ισχύ, στις παρατεταμένες στρεβλώσεις και το καθεστώς μόνιμης μεταβλητότητας, που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια, σε συνδυασμό με την αδιαφάνεια στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
 
Επεσήμανε ότι ο φαρμακευτικός κλάδος έχει στοχοποιηθεί, και η λογική κερδοφορία ως προϊόν υγιούς επιχειρηματικότητας έχει ποινικοποιηθεί, ενώ το μνημόνιο χρησιμοποιείται ως άλλοθι για ανεπάρκειες και λάθη.
 
Τίθενται εμπόδια στην καινοτομία, δεν υπάρχει όριο στις υποχρεωτικές επιστροφές, η αναντιστοιχία Τιμολόγησης – Αποζημίωσης βρίσκεται στην κορύφωσή της και δημιουργούνται συνθήκες επισφάλειας για την παρουσία των φαρμάκων στην Ελληνική αγορά είτε πρόκειται για καινοτόμα φάρμακα είτε πρόκειται για τοπικά παραγόμενα γενόσημα.
 
Παρατηρώντας την σκόπιμη σύγχυση των εννοιών Κόστος – Αξία, τάχθηκε κατά του τέλους εισόδου 25% και του εξωτερικού κριτηρίου αποδοχής ενός καινοτόμου φαρμάκου ανάλογα σε πόσες χώρες κυκλοφορεί και αποζημιώνεται εφόσον έχει αξιολογηθεί, και πρότεινε συνυπευθυνότητα κράτους και φαρμακοβιομηχανίας στις πολιτικές που ακολουθούνται παράλληλα με δυνατότητα προβλεψιμότητας για τις επιχειρήσεις.
 
Στις προτάσεις του PIF περιλαμβάνονται επίσης:
  • Αύξηση του προϋπολογισμού για το φάρμακο
  • Δημιουργία χώρου με τεκμηριωμένη εξαίρεση συγκεκριμένων κατηγοριών (πχ εμβόλια)
  • Ρεαλιστική χρηματοδότηση του νοσοκομειακού τομέα 
  • Νέα τιμολογιακή πολιτική φαρμάκου με χρήση των Χωρών της Ευρωζώνης, σε ετήσια και όχι εξαμηνιαία  βάση
  • Αναθεώρηση και βελτίωση του προτεινόμενου σχεδίου Νόμου για την αξιολόγηση της τεχνολογίας
  • Αύξηση της διείσδυσης των γενοσήμων
  • Συνέχιση της ομαλής ροής πληρωμών
  • Ολοκλήρωση διασύνδεσης ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και έλεγχος μέσω ΗΔΙΚΑ  με χρήση των big data
  • Αποζημίωση με βάση την αξία (RWE / HTA)
  • Ενίσχυση των διαρθρωτικών αλλαγών
  • Θεσμοθέτηση της συμμετοχής των ασθενών στη διεργασία λήψης αποφάσεων
  • Συγχρηματοδότηση μελέτης για το HTA στην Ελλάδα
  • Ανεξαρτησία στην Ελλάδα του φορέα HTA
  • Αυξημένη συμμετοχικότητα στην κεντρική λήψη αποφάσεων με εκμετάλλευση της τεχνογνωσίας της βιομηχανίας και ειλικρινή διάλογο
  • Απρόσκοπτη και ανεμπόδιστη πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών στην καινοτομία 
  • Σύνδεση του ερευνητικού – ακαδημαϊκού οικοδομήματος με την επιχειρηματικότητα.