Ένας στους δύο κάθε χρόνο, εκεί γύρω από την Πρωτοχρονιά, βάζει στόχους για τη νέα χρονιά, όμως ελάχιστοι είναι αυτοί που καταφέρνουν να τους υλοποιήσουν. Τι είναι αυτό που μας περιορίζει;

Οι ερευνητές εξέτασαν την πορεία εκπλήρωσης των στόχων και διαπίστωσαν ότι οι δύο πρώτες εβδομάδες συνήθως πάνε υπέροχα, αλλά από τον Φεβρουάριο αρχίζει να "χάνεται έδαφος". Μέχρι το Δεκέμβριο οι στόχοι έχουν "πάει περίπατο"...

Σύμφωνα με έρευνα του John Norcross που δημοσιεύθηκε στο Journal of Clinical Psychology, συνήθως οι στόχοι εστιάζονται στην απώλεια βάρους, την άσκηση, το κάπνισμα, τη διαχείριση χρημάτων και τη μείωση δανείων.

Ο Timothy Pychyl, καθηγητής ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Carleton στον Καναδά  λέει ότι οι στόχοι είναι μια μορφή «πολιτιστικής αναβλητικότητας», μια προσπάθεια να ανακαλύψουμε εκ νέου τον εαυτό μας. Οι άνθρωποι βάζουν στόχους για να δώσουν κίνητρα στον εαυτό τους, όμως δεν είναι πραγματικά έτοιμοι να αλλάξουν τις κακές συνήθειες τους. Ένας άλλος λόγος, λέει ο Sharma Avya του Καναδικού Δικτύου παχυσαρκίας, είναι ότι οι άνθρωποι βάζουν συνήθως μη ρεαλιστικούς στόχους και προσδοκίες.

Ο Καθηγητής ψυχολογίας Peter Herman και οι συνεργάτες του αποκαλούν "σύνδρομο της ψεύτικης ελπίδας" την προσπάθεια, όταν οι στόχοι δεν ευθυγραμμίζονται με το εσωτερικό του κάθε ανθρώπου. Όταν δεν υπάρχει καλή αυτογνωσία και επιβραβεύουμε τον εαυτό μας χωρίς να το πιστεύουμε πραγματικά, μπορεί να έχει επιπτώσεις στην αυτοπεποίθησή μας.
Η άλλη πτυχή της μη εκπλήρωσης των στόχων  έγκειται στη σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Μπορείτε να σκεφτείτε ότι αν χάσετε βάρος, ή να μειώσετε το χρέος σας, ή να γυμνάζεστε περισσότερο, ολόκληρη η ζωή σας θα αλλάξει, αλλά όταν αυτό δεν συμβαίνει, μπορεί να αποθαρρυνθείτε και να επανέλθετε στην παλιά συμπεριφορά.

Η επίτευξη των στόχων περιλαμβάνει την αλλαγή της συμπεριφοράς και για να αλλάξει μια συμπεριφορά, θα πρέπει να αλλάξετε τις σκέψεις σας, ή να "αλλάξετε την καλωδίωση" του εγκεφάλου σας. Ερευνητές όπως οι Antonio Damasio, Joseph LeDoux και ο ψυχοθεραπευτής Stephen Hayes ανακάλυψαν μέσω μαγνητικής τομογραφίας, ότι οι συνήθεις συμπεριφορές, είναι αποτελέσματα σκέψης που δημιουργούν νευρικές διόδους και  αναμνήσεις. Έτσι δημιουργείται μια προεπιλεγμένη βάση συμπεριφοράς, όταν είμαστε αντιμέτωποι με μια επιλογή ή απόφαση. 
Η αλλαγή απαιτεί τη δημιουργία νέων νευρικών διαδρομών, δηλαδή ένα νέο τρόπο σκέψης.

Μερικοί ψυχολόγοι ισχυρίζονται ότι πολλοί άνθρωποι δεν βάζουν στόχους τη νέα χρονιά για τους σωστούς λόγους. Αυτά τα άτομα πιστεύουν ότι μόνο και μόνο επειδή είναι ένα νέο έτος, είναι υποχρεωμένοι να λένε ότι θα αλλάξουν τη συμπεριφορά τους. Αλλά τη στιγμή που θα αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα τα παρατάνε επειδή δεν έχουν αρκετά κίνητρα.

Ρωτήστε τον εαυτό σας: Αν δεν υπήρχε η πίεση από τους άλλους, θα θέλετε να αλλάξετε; Μελέτες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να επιτύχουν την αλλαγή της συμπεριφοράς τους, όταν αυτό απορρέει από εσωτερικές παρά εξωτερικές δυνάμεις.

Έτσι, λοιπόν, είναι θέμα βούλησης; Πολλοί άνθρωποι υποθέτουν ότι η δύναμη της θέλησης είναι ένα εκ γενετής χαρακτηριστικό γνώρισμα που είτε το έχεις είτε όχι. Αλλά η έρευνα δείχνει ότι η αλήθεια είναι πιο σύνθετη: Η θέληση να κάνουμε κάτι μπορεί να βελτιωθεί, αλλά και μπορεί να εξαντληθεί από την  υπερκατανάλωση. Είναι "Ακριβώς όπως ένα μυς, το ποσό της θέλησης που έχετε σε κάθε δεδομένη στιγμή αυξάνεται και πέφτει, αν την ασκήσετε, την  δυναμώνετε," λέει ο κοινωνικός ψυχολόγος Roy Baumeister ο οποίος έχει μελετήσει για πολλά έτη το πώς οι άνθρωποι ρυθμίζουν τα συναισθήματα, αντιστέκονται στον πειρασμό, σπάνε τις κακές συνήθειες, εκτελούν μέχρι και τις μοναδικές δυνατότητές τους, και ο λόγος που συχνά αποτυγχάνουν να το πράξουν. Σε πρόσφατη συνέντευξη για το νέο του βιβλίο, «Η θέληση», πρόσφερε μια σαφή εικόνα γιατί η δύναμη  της θέλησης είναι τόσο δύσκολη και παρεξηγημένη έννοια.  

Μεταξύ των συμπερασμάτων του είναι:

  • Το απόθεμα  της θέλησης κάθε ατόμου είναι περιορισμένο. Η δύναμη της θέλησης χρειάζεται ενέργεια την οποία όσο την χρησιμοποιούμε την εξαντλούμε. Έτσι, η επίτευξη των στόχων του νέου έτους εξαρτάται από τη βασική παροχή ενέργειας που χρειάζεται το άτομο για όλες τις άλλες πράξεις του, καθώς και άλλα πράγματα, όπως η λήψη αποφάσεων. Μια μέρα κατά την οποία θα έπρεπε να προβεί σε ορισμένες δύσκολες αποφάσεις είναι πιθανό να είναι μια μέρα που θα μπει στον πειρασμό να μην ακολουθήσει τους στόχους που έχει βάλει για τη νέα χρονιά
  • Ένα κοινό πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι βάζουν πολλούς στόχους. Αυτό είναι στην πράξη δέσμευση για να χρησιμοποιηθεί η δύναμη (ενέργεια) της θέλησης ενός ατόμου. Δυστυχώς, απλά βάζοντας στόχους δεν αυξάνουμε  την προσφορά σε ενέργεια. Όταν έχετε πολλούς στόχους, κάθε φορά που προσπαθείτε να πετύχετε κάποιον από αυτούς, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε κάποια από την πολύτιμη θέληση που απαιτείται για να πετύχετε τους άλλους. Με άλλα λόγια, οι πολλαπλοί στόχοι λειτουργούν ο ένας εναντίον του άλλου και υπονομεύουν τις πιθανότητες επιτυχίας του άλλου.
  • Οι άνθρωποι με καλό αυτο-ελέγχο δαπανούν λιγότερο χρόνο και ενέργεια να αντισταθούν στις  επιθυμίες σε σχέση με άλλους ανθρώπους, διότι αποφεύγουν προβληματικές καταστάσεις και καλλιεργούν καλές συνήθειες. Αυτό τους επιτρέπει να αξιοποιούν στο έπακρο την δύναμη της θέλησής τους. Δεν μπορούν να έχουν στην πραγματικότητα περισσότερη θέληση, αλλά τη χρησιμοποιούν με μεγαλύτερη σύνεση. Η κατανόηση του πώς λειτουργεί η δύναμη της θέλησης μπορεί να είναι ένα ισχυρό κλειδί για μια πιο ευτυχισμένη, πιο επιτυχημένη ζωή.
  • Οι συνήθειες δεν αυξάνουν πραγματικά τη δύναμη της θέλησης: την διατηρούν. Μια συνήθεια είναι μια «αυτόματη» συμπεριφορά. Όταν συμπεριφερόμαστε αυτόματα απαιτεί λιγότερη προσπάθεια από ό, τι όταν σκόπιμα ασκούμε συνειδητό έλεγχο των πράξεών μας. Οι πιο επιτυχημένοι άνθρωποι χρησιμοποιούν τη δύναμη της θέλησης τους να δημιουργήσουν αποτελεσματικές συνήθειες, αντί να στηρίζονται σε αυτή για να γλυτώσουν από μπλεξίματα ή να αντιμετωπίσουν τα  προβλήματα τους.
  • Η προκαταβολική δέσμευση είναι μια άλλη χρήσιμη στρατηγική. Όταν οι άνθρωποι επιλέγουν τι πρόκειται να φάνε εκ των προτέρων, τρώνε καλύτερα από ό, τι όταν αποφασίζουν παρορμητικά. Η προκαταβολική δέσμευση περιλαμβάνει πράγματα όπως η αυτόματη αποταμίευση που μεταφέρει μερικά από τα χρήματα που κερδίζουμε αυτόματα σε ένα λογαριασμό ταμιευτηρίου, χωρίς να χρειάζεται να πάρουμε απόφαση κάθε φορά που συμβαίνει αυτό.
  • Για αρχή ξεκινήστε με ένα στόχο που είναι μικρός και εφικτός. Μην ξεκινήσετε με ένα σκληρό στόχο όπως για παράδειγμα να χάσετε 15 ή 20 κιλά ή να κόψετε το κάπνισμα. Ξεκινήστε με κάτι απλό όπως για παράδειγμα να ξυπνάτε μισή ώρα νωρίτερα και να κάνετε γυμναστική ή να ξεκινήσετε μια νέα δραστηριότητα. Αν πετύχετε σε αυτό το εύκολο στόχο, θα ενισχύσετε πραγματικά τη δύναμη της θέλησης σας βελτιώνοντας έτσι την ικανότητά σας να πετύχετε στον επόμενο, πιο δύσκολο στόχο. Μόλις έχετε μια σειρά από επιτυχίες, θα είστε σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσετε τα δύσκολα.

Η επιτυχής εκπλήρωση των στόχων έχει να κάνει με τη διακοπή των  κακών συνηθειών και τη δημιουργία νέων, πιο επιθυμητών. Οι συνήθεια είναι στην ουσία η επανάληψη της ίδιας συμπεριφοράς. Οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι οι πρώτες φορές που θα κάνετε κάτι δημιουργούν τη συνήθεια, αν και ξεχωριστή έρευνα  δείχνει ότι απαιτούνται κατά μέσο όρο 66 ημέρες για να σχηματίσετε μια νέα συνήθεια. Η μελέτη αποκάλυψε επίσης ότι ορισμένες συμπεριφορές είναι πιο εύκολο να γίνουν συνήθεια σε σχέση με κάποιες άλλες.