Το ανθρώπινο πέλµα είναι µία πολύπλοκη κατασκευή που αποτελείται από 28 οστά που δημιουργούν μεταξύ τους 33 αρθρώσεις οι οποίες προσδίδουν μοναδικές ιδιότητες στο πέλµα. Πολύ συνηθισμένα προβλήματα που κάνουν όλο το σώμα να υποφέρει, όπως η πλατυποδία, η χαλάρωση των μεταταρσίων, η κακή στάση σώματος, η ισχιαλγία κ.ά. μπορούν να βρεθούν, να ελεγχθούν και ενδεχομένως να αντιμετωπισθουν αρχίζοντας με ένα πελματογραφημα
Σύμφωνα με τον κ. Κελάλη Γεώργιο, Διευθυντή Ορθοπαιδικό στην Ευρωκλινική Αθηνών, ανατομικά και λειτουργικά προβλήματα μπορούν να εντοπιστούν και να αποκατασταθούν με τη βοήθεια του πελματογραφήματος μιας εξέτασης που γίνεται τελευταία όλο και πιο γνωστή εξαιτίας της αποτελεσματικότητάς της.
Ψηφιακός πελματογράφος είναι ένα σύγχρονο και τεχνολογικά προηγμένο σύστημα απεικόνισης της ανατομικής μορφολογίας του πέλματος αφενός, κι αφετέρου της κατανομής των πιέσεων κατά τη στάση και τη βάδιση. Πρόκειται λοιπόν για μια πλατφόρμα που διαθέτει χιλιάδες ψηφιακούς αισθητήρες και είναι συνδεδεμένος με έναν ηλεκτρονικό υπολογιστή ο οποίος συλλέγει, επεξεργάζεται και αναλύει τις συγκεκριμένες πληροφορίες με ειδικό πρόγραμμα (software).

Χρησιμοποιώντας την ιατρική έρευνα που συνδυάζεται με τα έτη κλινικής εμπειρίας, τα συστήματα των πελματογράφων καταγράφουν και αναλύουν με μοναδικό τρόπο τις κινήσεις των ποδιών. Δίνει στον θεραπευτή (γιατρό-φυσικοθεραπευτή) τη δυνατότητα της έγκαιρης διάγνωσης καταστάσεων που αφορούν σε παθήσεις των πελμάτων και της σπονδυλικής στήλης, ενώ διευκολύνει τη διαδικασία της διάγνωσης, συνιστώντας εργαλείο απαραίτητο στην καθημερινή κλινική πρακτική της Ορθοπεδικής.

Το πελματογράφημα πραγματοποιείται σε δύο φάσεις, τη στατική και το δυναμική.

Στη στατική ο ασθενής στέκεται πάνω στην πλατφόρμα του πελματογράφου και τα δεδομένα από την εξέταση καταγράφονται στον υπολογιστή. Ενώ στη δυναμική, ο ασθενής περπατάει πάνω στην πλατφόρμα, με κανονική ταχύτητα, και ο υπολογιστής καταγράφει τα στοιχεία της τμηματικής ανάλυσης βάδισης. Πιο απλά, εμφανίζει στην οθόνη τον τύπο βάδισης, την κατανομή βάρους, το χρόνο βάδισης, τον άξονα του σώματος κατά τη βάδιση και πολλές άλλες παραμέτρους. Συγκρίνει βήματα από την στατική, δυναμική μέτρηση και δίνει την δυνατότητα τις ανάλυσης μεταξύ των δύο ποδιών.Τα στοιχεία από τις μετρήσεις στέλνονται στο λογισμικό πρόγραμμα, το οποίο τα αναλύει και τα συγκρίνει με κάποιες φυσιολογικές τιμές (νόρμες).

Το πελματογράφημα συνήθως γίνεται για:

Παθήσεις των πελμάτων (ασυμμετρίες της καμάρας), όπως πλατυποδία, κοιλοποδία, ραιβοποδία, προβλήματα στα μετατάρσια, άκανθα πτέρνας (ασύμμετρη ανάπτυξη οστού στην κάτω επιφάνεια της φτέρνας), βλαισός μεγάλος δάκτυλος (κότσι) κ.α.
Αρθρίτιδα, οστεοαρθρίτιδα γονάτων, ισχίων, σπονδυλικής στήλης, χονδροπάθεια επιγονατίδας
Προβλήματα στη σπονδυλική στήλη, όπως σκολίωση, κήλη μεσοσπονδυλίου δίσκου, ισχιαλγία, οσφυαλγία
Σοβαρά διαστρέμματα, κατάγματα των κάτω άκρων και της λεκάνης
Ανισοσκελία
Προβλήματα στα κάτω άκρα λόγω σακχαρώδους διαβήτη και πιο απλές περιπτώσεις όπως κάλους, σκληρύνσεις κλπ.

Βάσει των αποτελεσμάτων του πελματογραφήματος, υπάρχει η δυνατότητα κατασκευής ειδικών, ορθοπαιδικών πελμάτων έσω υποδήματος, τα οποία προσαρμόζονται εξατομικευμένα στις ιδιαιτερότητες του ποδιού, κατόπιν αξιολόγησης, από την εξειδικευμένη επιστημονική ομάδα. Οι ανατομικές αποκλίσεις στα κάτω άκρα, είναι καλό να αντιμετωπίζονται συνδυαστικά, με μέσα παθητικής και ιδιοδεκτικής υποστήριξης, (ορθωτικά πέλματα έσω υποδήματος, ειδικής κατασκευής), όσο και με εξειδικευμένο ασκησιολόγιο, προκειμένου να διασφαλιστεί η ορθή ανατομική ευθυγράμμιση σε όλο το κάτω άκρο.

Στα παιδιά η όποια ανατομική απόκλιση, έχει μεγαλύτερες πιθανότητες διόρθωσης, πάντα μετά από εξέταση και αξιολόγηση από ειδικό Ορθοπαιδικό Παίδων, ενώ στους ενήλικες, μόνο υποστήριξης και ανακούφισης.

Όπως σε κάθε θέμα υγείας, έτσι κι εδώ, η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία. Η έγκυρη ενημέρωση και η έγκαιρη αναγνώριση μυοσκελετικών δυσλειτουργιών, διασφαλίζει μυοσκελετική υγεία και παραγωγικότητα τόσο στα παιδιά όσο και στους ενήλικες.