Ήδη πολλά έξυπνα παιδιά μπορεί να είναι το καμάρι της οικογένειας, αλλά στο σχολείο περνάνε δύσκολα. Κάποιοι μαθητές δεν ανέχονται οι άλλοι να ξεχωρίζουν κι έτσι η συμπεριφορά τους είναι ανάλογη... 

Ενδιαφέρον παρουσιάζει μια νέα διδακτορική διατριβή, που ασχολήθηκε με τις κοινωνικές - και όχι μόνο - επιπτώσεις, που μπορεί να έχει η ταμπέλα "έξυπνος μαθητής" στη ζωή ενός παιδιού. Όπως φαίνεται, ο μαθητής κινδυνεύει να γίνει κοινωνικά ευάλωτος και μπορεί να έχει πρακτικά λιγότερες ευκαιρίες από τους υπόλοιπους συμμαθητές του.

"Οι μαθητές, που αποκαλούνται έξυπνοι από τον δάσκαλο, κινδυνεύουν να περιθωριοποιηθούν από τους συμμαθητές τους και να υποφέρουν από μειωμένες ευκαιρίες μάθησης", είπε η Ulla Lundqvist, από το Τμήμα Παιδαγωγικής Μεταπτυχιακής Εκπαίδευσης στο Metropolitan University College της Δανίας.

Η Dr Lundqvist συνέλεξε δεδομένα από δύο τάξεις του δημοτικού σχολείου στην Κοπεγχάγη της Δανίας. Ακολούθησε την πρόοδο των μαθητών από την ηλικία των 11 έως την ηλικία των 13 ετών και διαπίστωσε ότι η απόδοση ετικέτας με την προσφώνηση ότι είναι έξυπνοι μπορεί να καταστήσει τις μελλοντικές τους σχολικές ημέρες δύσκολες.

"Όταν ένας έξυπνος μαθητής συχνά απαντάει σωστά στις αναμενόμενες ερωτήσεις του δασκάλου, τότε ο δάσκαλος μπορεί ακούσια μπορεί να βασιστεί στη συνύπαρξη αυτής της συνεργασίας και να μοιραστεί μαζί του τις εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Τέτοιες κοινωνικές διαδικασίες είναι πιθανό να γεννήσουν επιθετική συμπεριφορά από το υπόλοιπο σύνολο των μαθητών στην τάξη και κατά συνέπεια να δεχθεί ακραίες συμπεριφορές, ακόμη και εκφοβισμό, με αποτέλεσμα αυτό το άτομο να ζει αφόρητες καταστάσεις", εξηγεί η εκπαιδευτική ψυχολόγος.

Στη μελέτη της έδωσε ιδιαίτερη προσοχή σε δύο τέτοιους έξυπνους μαθητές.

Ένα από τα παιδιά βοήθησε τον δάσκαλο να προχωρήσει με ταχύτατο ρυθμό τις δραστηριότητες της διδασκαλίας μέσα στην τάξη, δίνοντας γρήγορες απαντήσεις στα ερωτήματα του δασκάλου. Το άλλο παιδί ήταν πρόθυμο να συμμετάσχει σε αυτή την δραστηριότητα, ζητώντας διαρκώς νέες και πιο δύσκολες ερωτήσεις.

Η μελέτη έδειξε ότι και τα δύο παιδιά είχαν αρνητικές συνέπειες, αφού οι υπόλοιποι μαθητές τους συμπεριφέρθηκαν σαν να ήταν κατώτερα άτομα κατά τη διάρκεια των διαλειμμάτων ή στην εξωσχολική ζωή, διότι υπήρχε η πεποίθηση πως ήταν τα χαϊδεμένα παιδιά της τάξης, κάτι που δεν άρεσε στους συμμαθητές τους.

Σύμφωνα με την Lundqvist, είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι οι δάσκαλοι δεν κολλάνε ετικέτες στα παιδιά σκόπιμα. Να σημειωθεί, πάντως, ότι η σύγχρονη ψυχολογία τάσσεται κατά της οποιασδήποτε ταμπέλας, καθώς υποστηρίζει ότι συνοδεύει το παιδί στη διάρκεια της ζωής του.