Όπως εξήγησε, μιλώντας σε συνέντευξη τύπου ο Κωνσταντίνος Συρίγος, καθηγητής παθολογίας - ογκολογίας, διευθυντής της Γ' Πανεπιστημιακής Παθολογικής της Κλινικής Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ του ΓΝΝΘΑ "Σωτηρία", με αφορμή το 5ο Διεθνές Συνέδριο για τον Καρκίνο του Πνεύμονα: Lung Cancer Network (18-20 Ιανουαρίου, Αθήνα):

"Είμαστε στην αρχή του τέλους του καρκίνου. Για την ακρίβεια είμαστε στο τέλος της αρχής. Το 14% των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα ζει πάνω από οκτώ χρόνια. Είναι ασθενείς που ξεκίνησαν πειραματικά ανοσοθεραπεία και λέγονται long terms survivors".

Για πρώτη φορά στα χρονικά φέτος, σε 15 ευρωπαϊκές χώρες, ο καρκίνος του πνεύμονα ξεπέρασε τα καρδιαγγειακά σε θνητότητα. Το Μητρώο Ασθενών του "Σωτηρία" θα προσφέρει πρωτόλειο ερευνητικό υλικό διεθνώς. Ασχολείται με τους ασθενείς από τη στιγμή που θα πάνε στον παθολόγο και θα γίνει η διάγνωση, μετά στον ογκολόγο, μετά με την επιλογή και με την έναρξη της θεραπείας, αλλά και με τη γενικότερη πορεία τους.

Μέχρι τη στιγμή της ανάλυσης είχαν καταχωρηθεί 543 ασθενείς, διαγνωσθέντες στην πλειοψηφία τους (~70%) το 2016 και το 2017. Αναφορικά με τον ιστολογικό τύπο, το 42,5% των ασθενών είχε διαγνωσθεί με αδενοκαρκίνωμα, το 22% με πλακώδες και το 22% με μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, ενώ οι υπόλοιποι ασθενείς διαγνώσθηκαν με άλλους ιστολογικούς τύπους, λιγότερο συχνούς.

Το Μητρώο Ασθενών, όπως εξήγησε ο κ. Συρίγος δεν έχει καμία σχέση με το Εθνικό Κέντρο Νεοπλασιών του ΚΕΕΛΠΝΟ, το οποίο είναι ελλιπές, όπως είπε.

Τα πρώτα στοιχεία

Η βιοστατιστικός Γεωργία Κουρλαμπά, αναπληρώτρια επιστημονική διευθύντρια του Κέντρου Κλινικής Επιδημιολογίας & Έκβασης Νοσημάτων, αναφέρθηκε στα πρώτα κύρια ευρήματα που επεξεργάστηκε με τους συνεργάτες της. "Ως προς το επιδημιολογικό προφίλ των ασθενών αυτών, όπως αναμενόταν, περισσότεροι από τρεις στους τέσσερις ήταν άνδρες, με μέση ηλικία διάγνωσης τα 67 έτη, ενώ πάνω από το 50% ήταν νυν καπνιστές, με τους υπόλοιπους να είναι πρώην καπνιστές". 

Αναφορικά με την πορεία από την έναρξη των πρώτων συμπτωμάτων μέχρι και την έναρξη της θεραπείας, φαίνεται να μεσοβαλούν δύο με τρεις μήνες, διάστημα πολύ καλό αναλογικά και με των άλλων χωρών της Ευρώπης.

Η πλειοψηφία των ασθενών (~85%) φθάνει στον ογκολόγο έχοντας τη διάγνωση από πνευμονολόγο (64%) ή θωρακοχειρουργό (25%), εντός 24 ημερών από την ημέρα της διάγνωσης, με το διάστημα αυτό να είναι αρκετά μικρότερο (13 ημέρες) για τους διαγνωσθέντες με μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Για τους ασθενείς που επισκέφθηκαν τον ογκολόγο χωρίς διάγνωση, ένα διάστημα 17 ημερών βρέθηκε να μεσολαβεί από την ημέρα της επίσκεψης μέχρι την επίσημη διάγνωση, με το διάστημα αυτό και πάλι να είναι μικρότερο για τους ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (~9 ημέρες).

"Από τη διάγνωση μέχρι την έναρξη της θεραπείας μεσολαβούν 30 ημέρες κατά μέσο όρο (δηλαδή μία εβδομάδα μετά την επίσκεψη στον ογκολόγο), με το διάστημα αυτό να είναι σημαντικά μικρότερο για τον μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα (19 ημέρες). Η πλειοψηφία των ασθενών υποβλήθηκε μόνο σε χημειοθεραπεία (46,2%) και ένα 25% των ασθενών υποβλήθηκε σε χημειοθεραπεία σε συνδυασμό με ακτινοθεραπεία.

Το 14,3% των ασθενών υποβλήθηκε σε χειρουργείο με ή χωρίς neo (adjuvant) θεραπεία, με τη λοβεκτομή να είναι η πιο συχνή χειρουργική επέμβαση (70% των χειρουργημένων ασθενών). Αναφορικά με τις χημειοθεραπείες, είναι αναλυτικά καταγεγραμμένα τα χορηγούμενα χημειοθεραπευτικά αλλά και υποστηρικτικά φάρμακα και οι δόσεις τους για κάθε κύκλο κάθε γραμμής θεραπείας, στοιχεία που θα αποτελέσουν την πηγή υπολογισμού του κόστους θεραπείας αυτών των ασθενών. Σε αυτή τη φάση κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό, δεδομένου ότι οι ασθενείς είναι πρόσφατα διαγνωσθέντες και είναι ακόμη υπό θεραπεία.

Τέλος, το κόστος της διάγνωσης καθώς και το κόστος παρακολούθησης των ασθενών δύναται να υπολογιστεί, δεδομένου ότι έχουν καταγραφεί όλες οι εξετάσεις (διαγνωστικές, αιματολογικές κτλ) στο στάδιο της διάγνωσης, αλλά και σε κάθε επίσκεψη", κατέληξε η κα Κουρλαμπά.

Ένα project που υποκαθιστά την Πολιτεία

Στη συνέντευξη τύπου μίλησε και ο καθηγητής και διευθυντής του Τομέα Διοίκησης & Οργάνωσης Υπηρεσιών Υγείας της Ε.Σ.Δ.Υ. Νίκος Μανιαδάκης.

Όπως είπε: "Στην Ελλάδα γίνονται με 20 χρόνια καθυστέρηση βήματα που έγιναν σε προηγμένα κράτη. Το registry είναι το εργαλείο, που, μαζί με την αξιολόγηση των τεχνολογιών υγείας, την δημιουργία Κέντρων Αριστείας, τις διαπραγματεύσεις με τις φαρμακευτικές εταιρίες - όπου οι ογκολογικοί ασθενείς θα αντιμετωπίζονται ολιστικά - θα βοηθήσει στην καλύτερη κατανομή των πόρων, ώστε να εξασφαλίζεται η ισότιμη πρόσβαση στις νέες, ακριβές θεραπείες".

Με τις νέες, ακριβές θεραπείες το κάθε πρόσθετο έτος ζωής ενός ασθενή με καρκίνο κοστίζει 200.000 δολάρια.

Ο κ. Μανιαδάκης τόνισε τον σημαντικό ρόλο της ύπαρξης Μητρώων Ασθενών στην επίτευξη του καλύτερου δυνατού κλινικού οφέλους για τον ασθενή και την εξοικονόμηση πόρων για το σύστημα περίθαλψης.

Όπως εξήγησε, τα Μητρώα Ασθενών έχουν τη δυνατότητα να υποστηρίξουν την κλινική διαχείριση του ασθενούς, την κλινική και μεταφραστική έρευνα, την επαγρύπνηση για την αξιολόγηση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας της τεχνολογίας, μετά την έγκρισή της από τις ρυθμιστικές αρχές, την οικονομική αξιολόγηση της τεχνολογίας και την επίπτωσή της στους προϋπολογισμούς, καθώς και την αποζημίωση της νέας τεχνολογίας, την υλοποίηση συμφωνιών επιμερισμού κινδύνου, μεταξύ των δημοσίων φορέων και των κατασκευαστών τεχνολογίας, αλλά και την ανάλυση της διαχείρισης των ασθενών στο σύστημα για τη βελτίωση της οργάνωσης και της λειτουργίας του.

Αξίζει να σημειωθεί ότι στα άμεσα σχέδια των ειδικών είναι η λήψη DNA από το αίμα των ασθενών, ώστε σε μερικά χρόνια να υπάρξει η δυνατότητα κατάργησης της βιοψίας.