Έκπληκτοι οι ερευνητές, μελετώντας 9.000 δείγματα 36 μεταθανάτιων ιστών (μέχρι 24 ώρες μετά τον θάνατο), είδαν κάποια γονίδια να παραμένουν "ζωηρά", ενώ περίμεναν η δραστηριότητά τους να είναι μειωμένη.

Όπως ανέφεραν στο Nature Communications: «Θα περίμενε κανείς ότι με τον θάνατο ενός ατόμου θα υπήρχε μια μείωση στη δραστηριότητα των γονιδίων. Όμως, προς μεγάλη μας έκπληξη, υπάρχει μια αντίδραση από τα κύτταρα στον θάνατο του ατόμου. Βλέπουμε ορισμένα γονίδια να ενεργοποιούνται και αυτό σημαίνει ότι για κάποιο διάστημα μετά τον θάνατο υπάρχει ακόμη κάποια δραστηριότητα στο επίπεδο της μεταγραφής» (σ.σ. του DNA σε RNA, ώστε να γίνει σύνθεση πρωτεϊνών).

Κάθε διαφορετικός ιστός του σώματος εμφανίζει διαφορετικό «προφίλ» μεταθανάτιας ενεργοποίησης ή σίγασης των γονιδίων. Για παράδειγμα, υπάρχει ελάχιστη αλλαγή στα γονίδια του εγκεφάλου μετά τον θάνατο, αλλά αντίθετα στους μυς παρατηρούνται μεγάλες αλλαγές σε περισσότερα από 600 γονίδια, με μερικά από αυτά να «σιωπούν» και άλλα να γίνονται πιο δραστήρια για ένα χρονικό διάστημα.

Οι περισσότερες γονιδιακές μεταβολές - τόσο μειώσεις, όσο και αυξήσεις της δραστηριότητάς τους - παρατηρούνται 7 έως 14 ώρες μετά τον θάνατο, αναφέρει το αθηναϊκό πρακτορείο, το BBC και το Science.

Δεν είναι σαφές γιατί συμβαίνει αυτό μετά τον θάνατο, αλλά αυτές οι αλλαγές στο επίπεδο του RNA στο νεκρό σώμα είναι πιθανώς δυνατό να αξιοποιηθούν από τους ιατροδικαστές, αν και προς το παρόν δεν έχει αναπτυχθεί μια συγκεκριμένη τεχνική γι' αυτό.

Το θέμα θα μελετηθεί περαιτέρω, με στόχο την ανάπτυξη ενός νέου χρήσιμου «εργαλείου», μάλλον με τη βοήθεια προγραμμάτων τεχνητής νοημοσύνης που θα αναλύουν το «προφίλ» γονιδιακής λειτουργίας του πτώματος. Ήδη, οι ερευνητές ανέπτυξαν το πρώτο λογισμικό που προσπαθεί να κάνει ακριβώς αυτό.

«Μπορεί κανείς να φαντασθεί μια εποχή που τα εργαστήρια θα είναι εξοπλισμένα με τέτοια προγράμματα (σ.σ. τεχνητής νοημοσύνης), τα οποία θα χρησιμοποιούν τη γονιδιακή έκφραση μαζί με άλλες πληροφορίες, για να προσδιορίσουν την ώρα και την αιτία του θανάτου, ανάμεσα σε άλλα πράγματα» δήλωσε ο ελληνικής καταγωγής επιστήμονας των υπολογιστών Ηλίας Ταγκόπουλος, του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια-Ντέιβις.