Έντονη διεθνή ανησυχία έχει προκαλέσει τις τελευταίες ημέρες η εμφάνιση κρουσμάτων του λεγόμενου Andes hantavirus σε κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό, με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Παρότι οι ειδικοί ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται για «νέα πανδημία τύπου COVID», η υπόθεση θεωρείται σοβαρή λόγω της σπανιότητας και της υψηλής θνητότητας του ιού.
Το ενδιαφέρον των επιστημόνων επικεντρώνεται κυρίως στο γεγονός ότι ο Andes virus είναι ο μοναδικός γνωστός hantavirus που μπορεί, υπό συγκεκριμένες συνθήκες, να μεταδοθεί και από άνθρωπο σε άνθρωπο — κυρίως μέσω πολύ στενής και παρατεταμένης επαφής.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, έχουν καταγραφεί αρκετά ύποπτα και επιβεβαιωμένα περιστατικά, καθώς και θάνατοι μεταξύ επιβατών και μελών πληρώματος του πλοίου, γεγονός που οδήγησε σε διεθνή κινητοποίηση υγειονομικών αρχών και μηχανισμών ιχνηλάτησης.
Τι είναι ο hantavirus
Οι hantaviruses αποτελούν οικογένεια ιών που μεταδίδονται κυρίως από τρωκτικά. Ο άνθρωπος μπορεί να μολυνθεί όταν εισπνεύσει ή έρθει σε επαφή με σωματίδια από ούρα, σάλιο ή περιττώματα μολυσμένων ποντικών και αρουραίων. Σε αρκετές περιπτώσεις, η λοίμωξη μπορεί να προκαλέσει σοβαρή πνευμονική νόσο και οξεία αναπνευστική ανεπάρκεια.
Ο Andes hantavirus εντοπίζεται κυρίως στη Νότια Αμερική, ιδιαίτερα σε περιοχές της Αργεντινής και της Χιλής. Αυτό που τον διαφοροποιεί από άλλους hantaviruses είναι ότι έχουν καταγραφεί σπάνια περιστατικά μετάδοσης μεταξύ ανθρώπων, κάτι που εξηγεί γιατί οι διεθνείς υγειονομικές αρχές αντιμετωπίζουν το περιστατικό με αυξημένη προσοχή.
Γιατί προκάλεσε ανησυχία
Η έξαρση στο κρουαζιερόπλοιο ενεργοποίησε διεθνή συνεργασία μεταξύ υγειονομικών αρχών, καθώς στο πλοίο επέβαιναν άνθρωποι από πολλές διαφορετικές χώρες.
Οι ειδικοί πάντως υπογραμμίζουν ότι ο ιός δεν μεταδίδεται εύκολα όπως ο κορωνοϊός και ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει χαμηλός.
Τα βασικά συμπτώματα
Τα πρώτα συμπτώματα συχνά μοιάζουν με αυτά της γρίπης ή της COVID-19, γεγονός που δυσκολεύει την έγκαιρη διάγνωση. Οι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν:
- πυρετό
- έντονη κόπωση
- μυϊκούς πόνους
- πονοκέφαλο
- βήχα
- δύσπνοια
- ναυτία ή εμετούς
Σε σοβαρές περιπτώσεις, η κατάσταση μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα και να εξελιχθεί σε πνευμονία και αναπνευστική ανεπάρκεια.
Οι ειδικοί επισημαίνουν επίσης ότι η περίοδος επώασης μπορεί να φτάσει ακόμη και τις έξι εβδομάδες, κάτι που δυσκολεύει την παρακολούθηση πιθανών επαφών.
Δεν υπάρχει ακόμη ειδική θεραπεία
Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι ότι δεν υπάρχει εγκεκριμένο ειδικό φάρμακο ή εμβόλιο για τον hantavirus. Η αντιμετώπιση βασίζεται κυρίως στην έγκαιρη νοσηλεία και στην υποστηρικτική αγωγή.
Τι φοβούνται οι επιστήμονες
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η σημερινή έξαρση πιθανότατα θα περιοριστεί. Ωστόσο, το περιστατικό θεωρείται ακόμη ένα «καμπανάκι» για την αυξανόμενη εμφάνιση ζωονόσων παγκοσμίως.
Η κλιματική αλλαγή, η αποψίλωση δασών, η ανθρώπινη επέκταση σε φυσικά οικοσυστήματα και η αυξημένη διεθνής μετακίνηση δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για τη μετάδοση ιών από ζώα σε ανθρώπους.