Η ψυχική υγεία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, όπως οι διαφορές στον εγκέφαλο, τα γονίδια, ο σωματότυπος και οι εμπειρίες ζωής. Μια νέα επιστημονική μελέτη έρχεται να προσθέσει ακόμη έναν κρίσιμο παράγοντα: την έλλειψη σιδήρου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, άτομα που πάσχουν από άγχος, κατάθλιψη ή άλλες ψυχικές διαταραχές θα πρέπει να εξετάζονται για ανεπάρκεια σιδήρου, καθώς αυτή μπορεί να επιδεινώνει τα ψυχιατρικά συμπτώματα.
Η ανεπάρκεια σιδήρου είναι η πιο συχνή διατροφική έλλειψη παγκοσμίως και επηρεάζει περισσότερα από 1,2 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Τα πιο συχνά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
-
Χρόνια κόπωση
-
Χλωμό δέρμα και εύθραυστα νύχια
-
Δύσπνοια
-
Πονοκεφάλους και ζάλη
-
Κρύα χέρια και πόδια
-
Φλεγμονή στη γλώσσα
-
Λαχτάρα για μη θρεπτικές ουσίες, όπως πάγο ή άμυλο
-
Μειωμένη όρεξη
Αν δεν αντιμετωπιστεί, η έλλειψη σιδήρου μπορεί να οδηγήσει σε αναιμία, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιακών και πνευμονικών επιπλοκών. Παρ’ όλα αυτά, λίγοι γνωρίζουν ότι μπορεί να επηρεάσει και την ψυχική υγεία, ενώ ακόμη και επαγγελματίες υγείας συχνά δεν εξετάζουν αυτή τη σύνδεση.
Σε εργασία που δημοσιεύτηκε στο MDedge Psychiatry, η ψυχίατρος Stephanie Weinberg Levin από το Michigan Medicine τονίζει ότι κάποιος μπορεί να έχει έλλειψη σιδήρου χωρίς αναιμία, αλλά παρ’ όλα αυτά να εμφανίζει εντονότερα συμπτώματα άγχους ή κατάθλιψης. Όπως εξηγεί, υπάρχουν ενδείξεις ότι η χορήγηση σιδήρου μπορεί να βελτιώσει την ψυχική εικόνα, όμως ο έλεγχος για διατροφικές ελλείψεις συχνά παραλείπεται.
Πώς να προλάβετε την έλλειψη σιδήρου μέσω της διατροφής
Η πιο συχνή αιτία ανεπάρκειας σιδήρου είναι η χαμηλή πρόσληψη μέσω της τροφής. Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι σιδήρου:
-
Αιμικός σίδηρος, που βρίσκεται σε ζωικές τροφές όπως κόκκινο κρέας, συκώτι, οστρακοειδή, αυγά και γαλοπούλα
-
Μη αιμικός σίδηρος, που προέρχεται από φυτικές πηγές όπως όσπρια, σπανάκι, κινόα, ξηρούς καρπούς, σπόρους και αποξηραμένα φρούτα
Ο αιμικός σίδηρος απορροφάται πολύ πιο εύκολα από τον οργανισμό, ενώ η απορρόφηση του μη αιμικού σιδήρου είναι χαμηλότερη. Ωστόσο, ο συνδυασμός φυτικών τροφών με βιταμίνη C (όπως ντομάτες και εσπεριδοειδή) μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την απορρόφηση.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, ο έλεγχος των επιπέδων σιδήρου θα πρέπει να αποτελεί μέρος της συνολικής αξιολόγησης της ψυχικής υγείας, ειδικά σε άτομα με επίμονα ή ανεξήγητα συμπτώματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η αντιμετώπιση μιας απλής διατροφικής έλλειψης μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση της ψυχικής ευεξίας.