Η ατοπική δερματίτιδα, γνωστή και ως ατοπικό έκζεμα, είναι μια χρόνια, φλεγμονώδης δερματική πάθηση που επηρεάζει εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως. Είναι συχνότερη στην παιδική ηλικία, αλλά μπορεί να συνεχίσει ή να εμφανιστεί και στην ενήλικη ζωή.Τα περισσότερα παιδιά μεγαλώνοντας θα την ξεπεράσουν, σε λίγες όμως περιπτώσεις θα τους ακολουθήσει και στην ενήλικο ζωή τους. Είναι ένα νόσημα με ανοσολογική και γενετική βάση ενώ ανήκει στο φάσμα των ατοπικών νοσημάτων, μαζί με το βρογχικό άσθμα και τη αλλεργική ρινίτιδα.
Συμπτώματα
Η ατοπική δερματίτιδα χαρακτηρίζεται από:
- Ξηρότητα και ευαισθησία του δέρματος
- Έντονο κνησμό σε όλη τη διάρκεια της ημέρας, που συχνά επιδεινώνεται τις νυκτερινές ώρες
- Ερυθρότητα, απολέπιση
- Διαταραχή του μικροβιώματος του δέρματος και συχνές σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις
Οι πιο συχνές περιοχές εμφάνισης είναι τα μάγουλα για τα βρέφη και οι καμπτικές επιφάνειες μαζί με την τραχηλική και περιοφθαλμική χώρα για τους ενήλικες.
Παράγοντες επιβάρυνσης
Παράγοντες που μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση:
- Αλλεργιογόνα (π.χ. σκόνη, γύρη, κατοικίδια)
- Ερεθιστικά προϊόντα (π.χ. σαπούνια, απορρυπαντικά)
- Ξηρός καιρός ή απότομες αλλαγές θερμοκρασίας
- Άγχος και συναισθηματική φόρτιση
Αντιμετώπιση και θεραπεία
Το δέρμα του ασθενούς με ατοπική δερματίτδα έχει χάσει την ικανότητά του να λειτουργεί ως αποτελεσματικός φραγμός. Η καθημερινή και σωστή περιποίησή του αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο στη θεραπεία της ατοπικής δερματίτιδας:
- Ενυδάτωση: Καθημερινή χρήση υποαλλεργικών, άοσμων ενυδατικών κρεμών, ειδικά μετά το μπάνιο.
- Τοπική θεραπεία: Χρήση κορτικοστεροειδών ή ανοσοτροποποιητικών κρεμών υπό ιατρική καθοδήγηση.
- Αποφυγή ερεθιστικών παραγόντων: Επιλογή ήπιων προϊόντων καθαρισμού και αποφυγή σκληρών υφασμάτων όπως το μαλλί.
- Σωστή υγιεινή και φροντίδα δέρματος: Χλιαρό νερό για το μπάνιο, χωρίς έντονο τρίψιμο, σύντομα σε διάρκεια μπάνια
Πότε να συμβουλευτείτε ιατρό
Αν τα συμπτώματα επιμένουν ή επιδεινώνονται, εάν η ποιότητα του ύπνου σας επηρεάζεται από το βασανιστικό κνησμό, εάν έχετε εκτεταμένο εξάνθημα ή κάνετε συχνές υποτροπιάζουσες λοιμώξεις δέρματος, τότε είναι σημαντικό να αναζητήσετε τη βοήθεια του δερματολόγου.
Η ατοπική δερματίτιδα είναι μια επίμονη αλλά ελεγχόμενη πάθηση. Με σωστή φροντίδα και προσαρμογές στον τρόπο ζωής, πολλοί ασθενείς καταφέρνουν να ζήσουν με ελάχιστα ή και καθόλου συμπτώματα.
Σήμερα πλέον υπάρχουν πολλές και αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές,που μπορούν με ασφάλεια να αντιμετωπίσουν το εξάνθημα και τα συμπτώματα και να βελτιώσουν σημαντικά την ποιότητα ζωής των ασθενών με ατοπική δερματίτιδα.
Η καλύτερη κατανόηση του νοσήματος τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει σε αλματώδη εξέλιξη της θεραπευτικής του προσέγγισης και έτσι ο δερματολόγος μπορεί πλέον να προσφέρει λύσεις.
Bibliography:
- Eichenfeld LF, et al. J Am Acad Dermatol 2014;70(2):338-51; 2. Silverberg NB, Durán-McKinster C. Dermatol Clin 2017;35:351-63; 3. Kim JP, et al. J Am Acad Derm 2016;75:681-87 e11; 4. Wen HJ, et al. Br J Dermatol 2009;161(5):1166-72;
5. Mortz CG, et al. Allergy 2015;70(7):836-451. 6.Bieber T et al. J Allergy Clin Immunol 2017;139:S58-64; 7. Lyons JJ et al. Immunol Allergy Clin North Am 2015;35:161-83; 8. Thomsen SF. ISRN Allergy 2014;2014:354250. 9.European Guideline (EuroGuiDerm) on atopic eczema: Living update,Wollenberg et al, J Eur Acad Dermatol Venereol 2025 Sep;39(9):1537-1566.
AD_Article_2025_AE
