Στην Ευρώπη, το ζήτημα δεν είναι πλέον η επιστημονική αποτελεσματικότητα των GLP-1, αλλά η δημοσιονομική αντοχή των συστημάτων αποζημίωσης. Η εκρηκτική ζήτηση για θεραπείες παχυσαρκίας – με αιχμή το Wegovy της Novo Nordisk και το Zepbound της Eli Lilly – δημιουργεί πίεση σε εθνικούς προϋπολογισμούς υγείας που ήδη δοκιμάζονται από τη γήρανση του πληθυσμού και το αυξανόμενο κόστος καινοτόμων φαρμάκων.
Σε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και οι Σκανδιναβικές αγορές, οι αρχές αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας (HTA) εξετάζουν αυστηρότερα κριτήρια ένταξης: περιορισμούς BMI, συν – νοσηρότητες, θεραπευτικά πρωτόκολλα step-therapy και συμφωνίες επιμερισμού ρίσκου (risk-sharing agreements). Το ερώτημα είναι σαφές: μπορούν τα ταμεία να χρηματοδοτήσουν μαζικά μια χρόνια θεραπεία με υψηλό ετήσιο κόστος;
Από το «αν» στο «ποιοι» θα αποζημιώνονται
Παράλληλα, η πολιτική συζήτηση μετατοπίζεται από το «αν» στο «ποιοι» θα αποζημιώνονται. Η παχυσαρκία αναγνωρίζεται ως χρόνια νόσος με καρδιομεταβολικές επιπτώσεις, άρα δυνητικά μειώνει μελλοντικές δαπάνες. Ωστόσο, η άμεση επιβάρυνση είναι μεγάλη και απαιτεί ανακατανομή πόρων. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετά κράτη εξετάζουν κλειστούς προϋπολογισμούς, όρια όγκου ή διαπραγμάτευση εκπτώσεων βάσει αποτελέσματος.
Για την Ελλάδα, το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία: σε ένα περιβάλλον clawback και αυστηρού ελέγχου δαπάνης, η ενδεχόμενη διεύρυνση αποζημίωσης GLP-1 θα επηρεάσει ισορροπίες μεταξύ φαρμακευτικών, ΕΟΠΥΥ και ιδιωτικής ασφάλισης.
