Η Κυβέρνηση διαχειρίζεται αλλά δεν μειώνει το clawback

Έντονη είναι η αντίδραση του φαρμακευτικού κλάδου στις αλλαγές που θα ψηφιστούν όσον αφορά στη φαρμακευτική πολιτική.

Μπορεί θεωρητικά οι νέες ρυθμίσεις όσον αφορά στην κατανομή των επιβαρύνσεων των φαρμακευτικών εταιρειών (clawback και rebate) να δείχνουν ότι ευνοούν κάποιες εταιρείες του κλάδου, όμως στην πραγματικότητα η συνολική εικόνα αποδεικνύει ότι η κατάσταση οδεύει προς το χειρότερο για όλους, με άμεσο αντίκτυπο στο σύστημα υγείας.

Τα συνολικά clawback και rebate για την τρέχουσα χρονιά καλπάζουν και αναμένεται να ξεπεράσουν τα 2 δισ. ευρώ με βάση το κλείσιμο του πρώτου εξαμήνου, ήτοι μία αύξηση που ξεπερνά το 10% σε σχέση με το 2019.

Αντί όμως η Πολιτεία να επικεντρωθεί στους παράγοντες που προκαλούν την αύξηση αυτή, προσπαθεί με οριζόντιες αποφάσεις να ανακατανείμει τις επιβαρύνσεις. Το γεγονός αυτό ως πρώτη ανάγνωση μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση ότι η Πολιτεία απλά ζύγισε τις καταστάσεις και θεώρησε ότι είναι δίκαιο να πληρώνουν περισσότερα εκείνοι που προκαλούν την υπέρβαση.

Όμως ξεχνά ότι αφενός ο προϋπολογισμός για τα φάρμακα παραμένει σε επίπεδα δραματικά χαμηλά, αφετέρου δεν μεθοδεύει διαδικασίες ώστε να βρει όντως γιατί προκαλείται η υπέρβαση αυτή.

Για να αναφερθούμε πιο συγκεκριμένα, παραθέτουμε τα στοιχεία τα οποία περιλαμβάνονται σε σχετικό υπόμνημα του ΣΦΕΕ:

• Η υπέρβαση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης δυστυχώς αυξάνει ανεξέλεγκτα χρόνο με το χρόνο. Τα μέτρα πολιτικής φαρμάκου που έχουν ληφθεί τα τελευταία χρόνια έχουν μετακυλήσει τη δαπάνη στη βιομηχανία και στον καταναλωτή. Δηλαδή την υπέρβαση της φαρμακευτικής δαπάνης την χρεώνονται πρωτίστως οι φαρμακευτικές εταιρείες που καλούνται να πληρώνουν υπέρογκα ποσά σε υποχρεωτικές επιστροφές (clawback), και δευτερευόντως οι ασθενείς, που βάζουν το χέρι όλο και πιο βαθιά στην τσέπη για να καλύψουν τις ανάγκες τους. Οι επιστροφές είναι με διαφορά οι υψηλότερες στην Ευρώπη, όπως άλλωστε έχει τονιστεί επανειλημμένα στα Enhanced Surveillance Reports της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

• Το clawback που πλήρωσε η φαρμακευτική βιομηχανία έχει ξεπεράσει το 1,2 δισ. ευρώ  το 2019 και η υπέρβαση αυτή αυξήθηκε κατά 28% το α’ εξάμηνο του 2020 έναντι του αντίστοιχου περσινού.

• Αν η υπέρβαση της δαπάνης συνεχιστεί έτσι, εκτιμάται πως το clawback μόνο για τα εξωνοσοκομειακά φάρμακα θα ξεπεράσει τα 900 εκατ. ευρώ για το 2020, όταν το 2019 διαμορφώθηκε στα 786,5 εκατ. ευρώ. Η ανεξέλεγκτη αυτή αύξηση του clawback αποδεικνύεται καταστροφική για τη βιωσιμότητα των φαρμακευτικών επιχειρήσεων, την ολοκλήρωση των επενδυτικών σχεδίων και τη διατήρηση εκατοντάδων θέσεων εργασίας.

• Η υπέρβαση της δαπάνης καταδεικνύει ότι η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη που έχει οριστεί και παραμένει σταθερή τα τελευταία 4 χρόνια (στα 1,945 δισ. ευρώ) δεν επαρκεί για να καλύψει τις πραγματικές ανάγκες του πληθυσμού της χώρας μας.

Σύμφωνα επίσης με το υπόμνημα, ενώ ήδη συνεχίζει να υφίσταται η στρέβλωση από τα υπέρογκα ποσά clawback, κατατίθεται διάταξη η οποία αναθεωρεί τον τρόπο υπολογισμού του clawback εξαιρώντας ταυτόχρονα τα γενόσημα και off-patent (εκτός προστασίας) φάρμακα από τον υπολογισμό του τμήματος ανάπτυξης του Clawback.

Όπως αναφέρει ο ΣΦΕΕ, μια οικονομική διάσταση του θέματος αποτελεί το γεγονός ότι το 2019 το clawback της αύξησης ήταν  78 εκατ. ευρώ (το 10% του συνολικού clawback) και το κατέβαλαν όλες οι εταιρείες που είχαν σημειώσει αύξηση από τη μια χρονιά στην άλλη. 

Βέβαια ο ΣΦΕΕ δε σημειώνει τι ποσό πλήρωσαν οι εταιρείες γενοσήμων οι οποίες σε σημαντικό βαθμό αύξησαν τις πωλήσεις τους λόγω και της διεύρυνσης του μεριδίου τους.

Ο ΣΦΕΕ αναφέρει επίσης ότι το 2020 το συνολικό clawback αναμένεται να φτάσει τα 900 εκατ.  ευρώ και άρα το clawback ανάπτυξης θα είναι με τη νέα διάταξη το 20% αυτού δηλαδή, 180 εκατ. ευρω. αυτό φέρεται να επιβαρύνει τις εταιρείες καινοτόμων φαρμάκων.

Σύμφωνα με το ΣΦΕΕ θα πρέπει η εν λόγω διάταξη να αποσυρθεί καθώς:

o Δεν μειώνει το Clawback, το οποίο βαίνει ανεξέλεγκτο

o Η προτεινόμενη αναδρομική ισχύς από 1/1/2020 ενισχύει την έλλειψη προβλεψιμότητας που είναι βασική αρχή της υγειούς επιχειρηματικότητας.

o Δεν προσφέρει κανένα όφελος για την πολιτεία και καμιά θετική επίπτωση στα δημοσιονομικά. Αντίθετα αναμένεται να αυξήσει το ύψος της υπέρβασης, λόγω της μεθόδου αποζημίωσης των φαρμάκων που προτείνονται να εξαιρεθούν.

o Δεν προσφέρει κανένα όφελος στη Δημόσια Υγεία και στους ασθενείς ειδικότερα.

o Τιμωρεί την ανάπτυξη της καινοτομίας και βρίσκεται σε αντίθεση με τις πρόσφατες εξαγγελίες της κυβέρνησης για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

o Ενέχει τον κίνδυνο χρονοβόρων νομικών αξιώσεων εξαιτίας του ορισμού του καθεστώτος της πατέντας (περιόδου προστασίας δεδομένων) για τα εκτός προστασίας φάρμακα, καθώς εγείρει ερωτήματα που αφορούν το καθεστώς προστασίας μεταξύ off-patent, on-patent και βιο-ομοειδών.

Εν κατακλείδι να αναφέρουμε ότι είναι θετικό το γεγονός της κατάργησης του rebate 25% για την είσοδο ενός νέου φαρμάκου στην αγορά, όμως αυτό δεν φαίνεται να λειτουργεί σαν κίνητρο για τις εταιρείες. Την ίδια ώρα να επισημάνουμε ότι το βασικό όπλο για εξασφάλιση νέων φαρμάκων σε καλύτερες τιμές είναι η διαπραγμάτευση. Όμως και πάλι δε υπάρχουν επισήμων νέα από τη συγκεκριμένη διαδικασία.

 

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ