Ο καφές, ένα από τα πιο δημοφιλή ροφήματα στον κόσμο, με πάνω από 2 δισεκατομμύρια φλιτζάνια να καταναλώνονται καθημερινά, έχει βρεθεί στο επίκεντρο αρκετών επιστημονικών μελετών που εξετάζουν τον ρόλο του στη μάκροζωία και την υγιή γήρανση. Νέα δεδομένα δείχνουν ότι η μέτρια καθημερινή κατανάλωση μπορεί να έχει οφέλη που ξεπερνούν τη «διέγερση» το πρωί.
Μια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο BMJ Mental Health βρήκε ότι άτομα που έπιναν 3–4 φλιτζάνια καφέ καθημερινά είχαν μεγαλύτερα τελομερή — δομές στο DNA που συνδέονται με την προστασία των χρωμοσωμάτων — σε σύγκριση με όσους δεν έπιναν καφέ. Αυτό αντιστοιχεί σε έναν «βιολογικό νεότερο» οργανισμό κατά περίπου πέντε χρόνια, ειδικά σε άτομα με σοβαρές ψυχικές παθήσεις.
Πιο μακροχρόνια ζωή και χαμηλότερος κίνδυνος ασθενειών
Μια ευρεία ανασκόπηση ερευνών έδειξε ότι η κατανάλωση περίπου 3–5 φλιτζανιών καφέ την ημέρα συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο θνησιμότητας και μειωμένες πιθανότητες εμφάνισης χρόνιων ασθενειών, όπως καρδιοπάθειες, διαβήτη τύπου 2 και πιθανώς κάποιες μορφές καρκίνου. Τα οφέλη αυτά πιστεύεται ότι οφείλονται στις βιοδραστικές ουσίες του καφέ, όπως οι πολυφαινόλες, που μειώνουν τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες.
Ο καφές και η υγιής γήρανση στις γυναίκες
Μια άλλη μελέτη παρακολούθησε περισσότερες από 47.000 γυναίκες για 30 χρόνια και βρήκε ότι εκείνες που έπιναν καφέ κατά τη μέση ηλικία είχαν πιο υψηλές πιθανότητες να βιώσουν υγιή γήρανση — δηλαδή να φτάσουν σε μεγαλύτερη ηλικία χωρίς σοβαρές ασθένειες, γνωστικά προβλήματα ή σωματικές δυσλειτουργίες. Κάθε επιπλέον φλιτζάνι καφέ συνδέθηκε με περίπου 2–5% αυξημένη πιθανότητα υγιούς γήρανσης.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για τον μέσο άνθρωπο;
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτά τα αποτελέσματα δεν αποδεικνύουν αιτιώδη σχέση — δηλαδή δεν μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι ο καφές προκαλεί τη μακροζωία — αλλά δείχνουν σταθερή συσχέτιση ανάμεσα στη μέτρια κατανάλωση και οφέλη για την υγεία. Επιπλέον, τα πρόσθετα στον καφέ (όπως πολύ ζάχαρη ή κρέμα) μπορούν να ακυρώσουν τα οφέλη του, επομένως το μαύρο ή ελαφρώς γλυκανμένο καφέ φαίνεται να έχει τα περισσότερα πλεονεκτήματα.
Συμπερασματικά, αν και χρειάζεται περισσότερη έρευνα, οι τελευταίες μελέτες δείχνουν ότι δύο με πέντε φλιτζάνια καφέ την ημέρα στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης διατροφής και τρόπου ζωής μπορεί να υποστηρίζουν μια πιο υγιή και πιθανώς μακρύτερη ζωή.
