Μια νέα αναδρομική μελέτη εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στα φάρμακα GLP-1 και τον καρκίνο μαστού. Οι ερευνητές ανέλυσαν στοιχεία από περισσότερες από 110.000 γυναίκες ηλικίας 45 έως 80 ετών. Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι γυναίκες που λάμβαναν φάρμακα GLP-1 είχαν περίπου 30% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν καρκίνο μαστού σε σύγκριση με όσες δεν ακολουθούσαν τη συγκεκριμένη θεραπεία.
Οι επιστήμονες παρουσίασαν τα αποτελέσματα στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO). Στη συνέχεια δημοσίευσαν τη μελέτη στο περιοδικό «JCO Oncology Practice».
Οι γιατροί χρησιμοποίησαν αρχικά τα φάρμακα GLP-1 για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2. Σήμερα τα χορηγούν ευρέως για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και τη διαχείριση του σωματικού βάρους.
Καρκίνος μαστού: Πώς έγινε η μελέτη
Οι ερευνητές ανέλυσαν τα ιατρικά αρχεία 111.646 γυναικών. Όλες είχαν ηλικία από 45 έως 80 ετών. Παράλληλα, όλες είχαν δείκτη μάζας σώματος (BMI) ίσο ή μεγαλύτερο του 25.
Οι συμμετέχουσες πραγματοποίησαν απεικονιστικό έλεγχο μαστού από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Ιούνιο του 2025.
Από το σύνολο των γυναικών, οι 15.264 έλαβαν συνταγογράφηση φαρμάκων GLP-1. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί στο 13,7% του δείγματος. Οι υπόλοιπες 96.382 γυναίκες δεν έλαβαν τέτοια θεραπεία.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές κατέγραψαν τα νέα περιστατικά καρκίνου μαστού. Η ανάλυση βασίστηκε σε δύο διαφορετικές ομάδες γυναικών.
Η πρώτη ομάδα περιλάμβανε όλες τις συμμετέχουσες. Η δεύτερη ομάδα περιλάμβανε 30.528 γυναίκες. Σε αυτή την ομάδα, οι ερευνητές συνέκριναν γυναίκες με παρόμοια χαρακτηριστικά. Έλαβαν υπόψη την ηλικία, τη φυλή, την εθνικότητα, τον δείκτη μάζας σώματος, την πυκνότητα του μαστού και την ύπαρξη διαβήτη.
Τα αποτελέσματα για τον καρκίνο μαστού
Οι ερευνητές εντόπισαν χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου μαστού και στις δύο αναλύσεις.
Στο σύνολο του δείγματος, οι γυναίκες που λάμβαναν GLP-1 παρουσίασαν 35,1% χαμηλότερες πιθανότητες διάγνωσης καρκίνου μαστού. Στη δεύτερη ομάδα, η μείωση του κινδύνου έφτασε το 30,5%.
Οι ερευνητές αναφέρουν ορισμένους περιορισμούς της μελέτης. Δεν εξέτασαν ποιο φάρμακο GLP-1 λάμβανε κάθε γυναίκα. Δεν αξιολόγησαν επίσης τη διάρκεια της θεραπείας. Επιπλέον, δεν συμπεριέλαβαν γενετικούς παράγοντες κινδύνου. Δεν ανέλυσαν ούτε τον τύπο και το στάδιο του καρκίνου κατά τη διάγνωση.
Γιατί τα GLP-1 μπορεί να επηρεάζουν τον καρκίνο μαστού
Η διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης για τον καρκίνο μαστού. Το αυξημένο βάρος και η παχυσαρκία αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου. Ο κίνδυνος αυτός γίνεται μεγαλύτερος μετά την εμμηνόπαυση.
Οι επιστήμονες εξετάζουν και τον ρόλο της χρόνιας χαμηλού βαθμού φλεγμονής και πιστεύουν ότι η φλεγμονή μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη καρκίνου μαστού.
Τα φάρμακα GLP-1 φαίνεται ότι μειώνουν τη συστηματική φλεγμονή. Δρουν μέσω πολλών βιολογικών μηχανισμών. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η δράση, σε συνδυασμό με την απώλεια βάρους, ίσως εξηγεί τα αποτελέσματα της μελέτης.
Η καθηγήτρια Ακτινολογίας Ελίζαμπεθ ΜακΝτόναλντ σχολίασε τα ευρήματα της έρευνας. Η καθηγήτρια διδάσκει στην Ιατρική Σχολή Perelman του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνιας και όπως εξηγεί, η συγκεκριμένη μελέτη έχει παρατηρητικό χαρακτήρα. Για τον λόγο αυτό δεν αποδεικνύει ότι τα φάρμακα GLP-1 μειώνουν άμεσα τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου μαστού.
Παρόλα αυτά, η ίδια τονίζει ότι τα νέα στοιχεία ενισχύουν τις υπάρχουσες ενδείξεις. Οι ενδείξεις αυτές δείχνουν ότι οι επιστήμονες πρέπει να μελετήσουν περισσότερο τα φάρμακα απώλειας βάρους ως πιθανά εργαλεία πρόληψης ενώ προηγούμενες μελέτες έχουν συνδέσει τα φάρμακα GLP-1 με χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου. Άλλες έρευνες έδειξαν καλύτερη έκβαση σε επιζώντες καρκίνου.
Ωστόσο, οι ειδικοί χρειάζονται προοπτικές κλινικές μελέτες. Οι μελέτες αυτές αποτελούν το «χρυσό πρότυπο» της κλινικής έρευνας.
Για αυτόν τον λόγο, οι ερευνητές σχεδιάζουν μια πολυκεντρική κλινική δοκιμή. Στόχος τους είναι να διαπιστώσουν αν τα φάρμακα GLP-1 μπορούν να μειώσουν την επίπτωση του καρκίνου μαστού. Η έρευνα θα περιλαμβάνει γυναίκες υψηλού κινδύνου. Θα συμμετάσχουν και γυναίκες με ιστορικό της νόσου.
«Τελικός μας στόχος είναι να βρούμε καλύτερες επιλογές για την πρόληψη του καρκίνου μαστού», αναφέρει η Ελίζαμπεθ ΜακΝτόναλντ, ενώ η ίδια επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια αυξήθηκαν σημαντικά τα ποσοστά επιβίωσης. Τώρα η επιστημονική κοινότητα επιδιώκει ανάλογη πρόοδο και στην πρόληψη του καρκίνου μαστού.
