Μία από τις μεγαλύτερες διεθνείς επιχειρήσεις κατά της παράνομης διακίνησης και παραποίησης φαρμάκων έφερε στο φως την πραγματική διάσταση ενός προβλήματος που εξελίσσεται σε παγκόσμια απειλή για τη δημόσια υγεία. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν από την INTERPOL, η συντονισμένη επιχείρηση σε περισσότερες από 90 χώρες οδήγησε σε 769 συλλήψεις και στην κατάσχεση παράνομων φαρμακευτικών προϊόντων αξίας άνω των 65 εκατ. δολαρίων.
Η επιχείρηση αποκάλυψε ένα εκτεταμένο δίκτυο παραγωγής, διακίνησης και διαδικτυακής εμπορίας παραποιημένων ή μη εγκεκριμένων φαρμάκων, πολλά από τα οποία προορίζονταν για απευθείας πώληση σε καταναλωτές μέσω παράνομων ηλεκτρονικών φαρμακείων και πλατφορμών κοινωνικής δικτύωσης. Στις κατασχέσεις περιλαμβάνονταν σκευάσματα για απώλεια βάρους, φάρμακα για τη στυτική δυσλειτουργία, αναβολικά, αναλγητικά, αλλά και αντιβιοτικά.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι εργαστηριακοί έλεγχοι έδειξαν πως πολλά από τα προϊόντα περιείχαν επικίνδυνες ή άγνωστες ουσίες, λανθασμένες δοσολογίες ή καθόλου δραστική ουσία. Σε ορισμένες περιπτώσεις εντοπίστηκαν τοξικά χημικά, βαρέα μέταλλα ή συνδυασμοί ουσιών που μπορούν να προκαλέσουν σοβαρές παρενέργειες, οξεία δηλητηρίαση ή ακόμη και θάνατο.
Έξαρση
Οι αρχές επισημαίνουν ότι η έξαρση των παραποιημένων φαρμάκων συνδέεται άμεσα με τρεις διεθνείς τάσεις:
- την εκρηκτική αύξηση της διαδικτυακής αγοράς φαρμάκων,
- τη ζήτηση για “lifestyle” σκευάσματα (αδυνάτισμα, αντιγήρανση, ενίσχυση απόδοσης)
- και τις ελλείψεις ή καθυστερήσεις πρόσβασης σε νόμιμα φάρμακα σε ορισμένες χώρες.
Το φαινόμενο ενισχύεται όταν οι καταναλωτές αναζητούν φθηνότερες ή ταχύτερες λύσεις, χωρίς ιατρική συνταγή ή έλεγχο.
Για την Ευρώπη –και ειδικά για χώρες όπως η Ελλάδα– το θέμα αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Η υψηλή χρήση διαδικτύου για αγορές υγείας, σε συνδυασμό με τη δημοφιλία φαρμάκων για απώλεια βάρους και μεταβολικές παθήσεις, δημιουργεί πρόσφορο έδαφος για την είσοδο παράνομων προϊόντων στην αγορά. Οι αρμόδιες αρχές τονίζουν ότι ακόμη και καταναλωτές που θεωρούν πως αγοράζουν «ακίνδυνα συμπληρώματα» εκτίθενται σε σοβαρούς κινδύνους.
Η INTERPOL και οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές υπογραμμίζουν ότι η αντιμετώπιση του φαινομένου δεν είναι μόνο αστυνομικό ζήτημα, αλλά ζήτημα πολιτικής υγείας. Απαιτείται ενίσχυση των ελέγχων, διακρατική συνεργασία, αλλά και ενημέρωση των πολιτών για τους κινδύνους της αγοράς φαρμάκων εκτός επίσημων καναλιών.
