Σήμερα, σχεδόν το 12% των Αμερικανών καπνίζει, αν και το τσιγάρο προκαλεί τους περισσότερους πρόωρους θανάτους στη χώρα. Κι όμως, τα τελευταία 20 χρόνια ο FDA δεν έχει εγκρίνει κανένα νέο φάρμακο διακοπής καπνίσματος. Τώρα, μια νέα υποψηφιότητα ίσως αλλάξει τα δεδομένα.
Η αμερικανική εταιρεία βιοτεχνολογίας Achieve Life Sciences καταθέτει σύντομα αίτημα στον FDA για την έγκριση του cytisinicline. Ένα νέο φάρμακο διακοπής καπνίσματος που υπόσχεται αποτελεσματικότητα με λιγότερες παρενέργειες.
Νέο φάρμακο διακοπής καπνίσματος με παλιά ιστορία
Αν και πολλοί το παρουσιάζουν ως νέο φάρμακο διακοπής καπνίσματος, το cytisinicline έχει μακρά ιστορία. Οι ερευνητές το ανέπτυξαν ως τροποποιημένη μορφή ενός φυτικού μορίου που χρησιμοποιούν εδώ και δεκαετίες στην Ανατολική Ευρώπη για τη διακοπή του καπνίσματος. Το φάρμακο λειτουργεί όπως και το γνωστό varenicline (Chantix). Μπλοκάρει δηλαδή μερικώς τους υποδοχείς νικοτίνης στον εγκέφαλο και μειώνει την ευχαρίστηση από το κάπνισμα.
Όμως, σε αντίθεση με το varenicline που προκαλεί συχνά ναυτία, το cytisinicline έχει πιο ήπιο προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών, σύμφωνα με ερευνητές και πρώην καπνιστές που συμμετείχαν στις μελέτες.
Τι δείχνουν τα αποτελέσματα των μελετών
Σε κλινική δοκιμή φάσης 3 διάρκειας 6 μηνών, που δημοσίευσε το JAMA Internal Medicine, το 20,5% των συμμετεχόντων που έλαβαν cytisinicline δεν κάπνισε καθόλου από την 9η έως την 24η εβδομάδα. Το αντίστοιχο ποσοστό στην ομάδα του placebo ήταν μόλις 4,2%.
Η δρ. Nancy Rigotti, διευθύντρια του Tobacco Research and Treatment Center στο Massachusetts General Hospital και συν-συγγραφέας της μελέτης, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα “πολύ ελπιδοφόρα για ανθρώπους που έχουν δοκιμάσει ήδη άλλες μεθόδους χωρίς επιτυχία”.
Πότε θα το εγκρίνει ο FDA
Η Achieve Life Sciences σχεδιάζει να καταθέσει επίσημα την αίτηση έγκρισης τον Ιούνιο. Αν όλα πάνε σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, το νέο φάρμακο διακοπής καπνίσματος cytisinicline θα μπορούσε να κυκλοφορήσει στις ΗΠΑ μέχρι το τέλος του 2026. Ο CEO της εταιρείας, Rick Stewart, δηλώνει αισιόδοξος, υποστηρίζοντας ότι “ανοίγει ο δρόμος για περισσότερες και καλύτερες λύσεις κατά του καπνίσματος”.
Μέχρι πρότινος, ο FDA είχε δεχτεί επικρίσεις για την αυστηρή του στάση απέναντι σε φάρμακα διακοπής καπνίσματος, απαιτώντας πλήρη αποχή αντί για σταδιακή μείωση. Όμως, το 2023 ο οργανισμός έδειξε διάθεση αλλαγής πολιτικής, αφήνοντας περιθώρια και για πιο ρεαλιστικά κριτήρια αξιολόγησης.
Γιατί έχει σημασία
Η ύπαρξη περισσότερων επιλογών για τη διακοπή του καπνίσματος είναι κρίσιμη. Όπως εξηγεί ο καθηγητής Olivier George από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, κάθε άτομο αντιδρά διαφορετικά στις θεραπείες. Επομένως, είναι σημαντικό να υπάρχουν εναλλακτικές, ειδικά όταν οι υπάρχουσες συνοδεύονται από παρενέργειες ή περιορισμένη αποτελεσματικότητα.
Η έγκριση του cytisinicline δεν είναι μόνο ένα νέο εργαλείο για την ιατρική κοινότητα. Είναι και μια συμβολική νίκη για τη δημόσια υγεία: ένα βήμα πιο κοντά σε μια κοινωνία χωρίς νικοτίνη.
