Η διατροφή μετά τη διάγνωση καρκίνου δεν επηρεάζει μόνο την ποιότητα ζωής, αλλά φαίνεται να έχει και σημαντικό ρόλο στη μακροχρόνια επιβίωση. Νέα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι η συχνή κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου, συνολικά και ειδικά από καρκίνο, ακόμα και όταν η συνολική διατροφή θεωρείται καλή.
Τα δεδομένα προέρχονται από πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention, βασισμένη σε 802 άνδρες και γυναίκες με ιστορικό καρκίνου, οι οποίοι συμμετείχαν στη μεγάλη ιταλική μελέτη Moli-sani. Η καθηγήτρια Θεραπευτικής-Επιδημιολογίας-Προληπτικής Ιατρικής, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, μαζί με την Αλεξάνδρα Σταυροπούλου και τον Θάνο Δημόπουλο, συνοψίζουν τα βασικά ευρήματα.
Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν τις διατροφικές τους συνήθειες μετά τη διάγνωση. Ως υπερεπεξεργασμένα ορίστηκαν τα τρόφιμα με εκτεταμένη βιομηχανική επεξεργασία και πρόσθετα όπως συντηρητικά, ενισχυτικά γεύσης, γαλακτωματοποιητές ή τεχνητά χρώματα, π.χ. έτοιμα γεύματα, αλλαντικά, συσκευασμένα σνακ, αναψυκτικά και βιομηχανικά γλυκά.
Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης καταγράφηκαν 281 θάνατοι. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι κατανάλωναν τα περισσότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα είχαν περίπου 50% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, καθώς και αυξημένο κίνδυνο θανάτου από καρκίνο, σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τα λιγότερα.
Η σχέση αυτή παρέμενε ισχυρή ακόμη και μετά την προσαρμογή για τη συνολική ποιότητα της διατροφής, υποδηλώνοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι μόνο η θρεπτική αξία των τροφίμων, αλλά η ίδια η βιομηχανική επεξεργασία τους. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η αυξημένη φλεγμονή και η διαταραχή του μεταβολισμού, πιθανώς λόγω της επίδρασης στο μικροβίωμα του εντέρου, συμβάλλουν στη σύνδεση αυτή.
Το βασικό μήνυμα είναι ότι η ποιότητα της διατροφής συνολικά έχει μεγαλύτερη σημασία από μεμονωμένα τρόφιμα. Η μείωση των υπερεπεξεργασμένων προϊόντων και η επιλογή φρέσκων, ελάχιστα επεξεργασμένων γευμάτων αποτελεί απλή αλλά αποτελεσματική στρατηγική για τη βελτίωση της υγείας, ειδικά για επιζώντες καρκίνου.
Ένας πρακτικός κανόνας για τον εντοπισμό υπερεπεξεργασμένων τροφίμων είναι η ετικέτα: προϊόντα με πάνω από πέντε συστατικά ή με τουλάχιστον ένα πρόσθετο είναι πιθανό να ανήκουν σε αυτή την κατηγορία.
Παρόλο που η μελέτη είναι παρατηρητική και δεν μπορεί να αποδείξει αιτιώδη σχέση, τα ευρήματα ενισχύουν την ανησυχία για τον ρόλο των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων στην υγεία και υπογραμμίζουν τη σημασία της ποιότητας της διατροφής.
