Δέκα ανθρώπους που βρίσκονται στο επίκεντρο μερικών από τις σημαντικότερες επιστημονικές ιστορίες του 2025 ξεχώρισε το περιοδικό Nature στην ετήσια λίστα που δημοσιεύει σήμερα.
Λίγο μετά τη γέννηση του KJ Muldoon, τον Αύγουστο του 2024, οι γιατροί παρατήρησαν ότι κοιμόταν πολύ και έτρωγε πολύ λίγο. Έπειτα από σειρά εξετάσεων, διαπίστωσαν ότι το βρέφος έχει μια εξαιρετικά σπάνια γενετική πάθηση, που ονομάζεται ανεπάρκεια CPS1 και επηρεάζει την ικανότητα του σώματος να επεξεργάζεται πρωτεΐνες. Η πάθηση μπορεί να αντιμετωπιστεί με μεταμόσχευση ήπατος, αλλά περίπου τα μισά από τα μωρά με ανεπάρκεια CPS1 πεθαίνουν στην πρώιμη βρεφική ηλικία.
Μία από τους γιατρούς του KJ, η Ρεμπέκα Άρενς-Νίκλας, παιδίατρος στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο της Φιλαδέλφειας στην Πενσιλβάνια, αναρωτήθηκε αν θα μπορούσε να υπάρχει άλλη λύση: η διόρθωση του ελαττωματικού ενζύμου στο ήπαρ του. Αυτή και ο Κίραν Μουσουνούρου, καρδιολόγος στην Ιατρική Σχολή Perelman του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνιας, είχαν ένα τολμηρό σχέδιο για τη θεραπεία σπάνιων γενετικών διαταραχών χρησιμοποιώντας θεραπείες επεξεργασίας γονιδίων προσαρμοσμένες σε μοναδικές αλληλουχίες DNA.
Μέσα σε λίγους μήνες ο KJ θα γινόταν το πρώτο άτομο που έλαβε εξατομικευμένη θεραπεία επεξεργασίας γονιδιώματος βασισμένη στην τεχνική CRISPR. Χρειάστηκε μια μεγάλη ομάδα ερευνητών από τον ακαδημαϊκό χώρο και τη βιομηχανία για να το πετύχει αυτό μέσα σε λίγους μήνες. Στις 25 Φεβρουαρίου 2025, ο KJ έλαβε την πρώτη από τις τρεις εγχύσεις. Αφού πέρασε τις πρώτες 307 ημέρες της ζωής του στο νοσοκομείο, ο KJ επέστρεψε στο σπίτι του τον περασμένο Ιούνιο. Εκεί συνέχισε να πετυχαίνει τα αναπτυξιακά ορόσημα, εξακολουθώντας να χρειάζεται φαρμακευτική αγωγή και τακτική παρακολούθηση.
Ο KJ επιλέχθηκε από το Nature ως ένα από τα δέκα πρόσωπα της χρονιάς στον επιστημονικό τομέα για το 2025. Το ερώτημα, πάντως, όπως επισημαίνεται στο περιοδικό, είναι το πώς θα διασφαλιστεί ότι και άλλα παιδιά θα έχουν την ίδια ευκαιρία, καθώς το κόστος της εξατομικευμένης θεραπείας ανέρχεται σε εκατομμύρια δολάρια και οι επενδυτές αποφεύγουν τις εταιρείες επεξεργασίας γονιδιώματος.
Στον τομέα της βιοϊατρικής έχει επιλεγεί από το Nature ακόμα μία σημαντική εξέλιξη στη θεραπεία σπάνιων διαταραχών. Η Σάρα Ταμπρίζι, νευρολόγος στο University College London, είναι μέλος μιας ομάδας που εφάρμοσε μια θεραπεία με την οποία επιβραδύνθηκε η ανάπτυξη της θανατηφόρας γενετικής πάθησης της Νόσου του Χάντινγκτον.
Μια εντελώς νέα πτυχή του ανθρώπινου ανοσοποιητικού συστήματος ανακάλυψε η Γιφάτ Μερμπλ, συστημική βιολόγος στο Ινστιτούτο Επιστημών Weizmann του Ισραήλ, μελετώντας τα κέντρα ανακύκλωσης πρωτεϊνών του κυττάρου, γνωστά ως πρωτεασώματα. Διαπίστωσε ότι υπό ορισμένες συνθήκες, τα πρωτεασώματα κόβουν τις πρωτεΐνες για να δημιουργήσουν αντιμικροβιακά πεπτίδια που βοηθούν στην καταπολέμηση λοιμώξεων.
Έχοντας ως στόχο την καταπολέμηση ασθενειών που μεταδίδονται από κουνούπια, ο ερευνητής στο Ίδρυμα Oswaldo Cruz στη Βραζιλία, Λουτσιάνο Μορέιρα, άνοιξε το πρώτο εργοστάσιο παραγωγής κουνουπιών μολυσμένων με το βακτήριο Βολμπάχια. Απελευθερώνοντας εκατομμύρια από αυτά τα έντομα, τα οποία έχουν μειωμένη ικανότητα να μεταδίδουν παθογόνα, ο Μορέιρα ελπίζει να καταπολεμήσει την εξάπλωση του θανατηφόρου δάγκειου πυρετού.
Η Πρίσιους Ματσόσο, αξιωματούχος δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο Witwatersrand στη Νότια Αφρική, έχει επιλεγεί για τη λίστα του Nature, καθώς ήταν συμπρόεδρος της ομάδας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) που διηύθυνε τις διαπραγματεύσεις για να υπογραφεί η πρώτη συνθήκη ετοιμότητας για πανδημίες στον κόσμο από τα περίπου 190 έθνη-μέλη του.
Η Σούζαν Μονάρεζ, μικροβιολόγος και ανοσολόγος, που απολύθηκε γρήγορα από τη θέση της επικεφαλής των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ (CDC), αντιτάχθηκε στην κυβέρνηση Τραμπ, όταν της ζητήθηκε να απολύσει συναδέλφους δημόσιους υπαλλήλους και να προωθήσει πολιτικές εμβολιασμού που δεν υποστηρίζονταν επιστημονικά.
Στον χώρο της τεχνολογίας, το Nature αναδεικνύει τον Κινέζο επιχειρηματία Λιάνγκ Γουενφέγκ, ο οποίος το 2025 «τάραξε» τον κόσμο της τεχνητής νοημοσύνης με την κυκλοφορία του μεγάλου γλωσσικού μοντέλου της εταιρείας του DeepSeek, που λειτουργεί στο ίδιο επίπεδο με κορυφαία υπάρχοντα μοντέλα αλλά κατασκευάστηκε με ελάχιστους πόρους.
Ο Ατσάλ Αγκραβάλ, επιστήμονας δεδομένων στην Ινδία, ξεχώρισε καθώς αφιέρωσε τον χρόνο του στην αποκάλυψη ζητημάτων ακεραιότητας της έρευνας στη χώρα του. Το έργο του συνέβαλε σε μια αλλαγή πολιτικής-ορόσημο στον τρόπο κατάταξης των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Ινδία.
Το Αστεροσκοπείο Vera Rubin στη Χιλή υπόσχεται τις καλύτερες εικόνες μακρινών γαλαξιών. Ο Τόνι Τάισον, φυσικός στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Ντέιβις, οραματιστής της τεχνολογίας ψηφιακών φωτογραφικών μηχανών του τηλεσκοπίου, ονειρεύτηκε το έργο πριν από 30 χρόνια και το είδε να γίνεται πραγματικότητα.
Τέλος, η Μένγκραν Ντου, γεωεπιστήμονας στο Ινστιτούτο Επιστήμης και Μηχανικής Βαθέων Θαλασσών της Κινεζικής Ακαδημίας Επιστημών, αντιμετώπισε πολλούς κινδύνους πραγματοποιώντας με την ομάδα της υποβρύχια κατάδυση 9.000 μέτρων, αποτυπώνοντας τις πρώτες εικόνες ενός μυστηριώδους βαθύβιου οικοσυστήματος.
Στο αφιέρωμα του Nature παρουσιάζονται και πέντε άνθρωποι που αναμένεται να ξεχωρίσουν το 2026:
-
Ριντ Γουάιζμαν και τα μέλη της αποστολής Artemis II της NASA, που θα ταξιδέψουν γύρω από τη Σελήνη δοκιμάζοντας το διαστημόπλοιο Orion.
-
Τζορτζίνα Λονγκ, ογκολόγος στο Ινστιτούτο Μελανώματος της Αυστραλίας, που συνέβαλε σε νέα ανοσοθεραπεία για επιθετικό όγκο του εγκεφάλου.
-
Αμαντού Σαλ, ιολόγος στο Ινστιτούτο Παστέρ στη Σενεγάλη, δημιουργός του προγράμματος MADIBA, το οποίο θα παράγει εμβόλια για ασθένειες όπως ο Έμπολα και η ιλαρά.
-
Άλις Ξιάνγκ, παγκόσμια επικεφαλής Διακυβέρνησης Τεχνητής Νοημοσύνης στη Sony AI, που απέδειξε τη δυνατότητα εκπαίδευσης μοντέλων σε δεοντολογικά ελεγμένα δεδομένα εικόνας.
-
Κολέτ Ντελαβάλα, ιδρύτρια και διευθύνουσα σύμβουλος της οργάνωσης Stand Up for Science, που μάχεται ενάντια σε πολιτικές παρεμβάσεις εις βάρος της επιστημονικής κοινότητας στις ΗΠΑ.
