Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα AIDS, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης απηύθυνε μήνυμα τιμής προς όσους χάθηκαν από τη νόσο, στήριξης προς όσους ζουν με τον HIV, αλλά και ανανέωσης της δέσμευσης της Πολιτείας για τον τερματισμό της επιδημίας. Όπως τόνισε, η ιατρική πρόοδος των τελευταίων δεκαετιών είναι εντυπωσιακή, όμως ο στόχος της εξάλειψης του HIV δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.
Στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί συνολικά 21.815 περιστατικά λοίμωξης HIV, ενώ πολλές διαγνώσεις εξακολουθούν να γίνονται καθυστερημένα, γεγονός που στερεί από ασθενείς την έγκαιρη πρόσβαση στη θεραπεία. Αντίστοιχη εικόνα εμφανίζεται και σε επίπεδο Ευρώπης, όπου περίπου οι μισές νέες διαγνώσεις πραγματοποιούνται σε προχωρημένα στάδια της λοίμωξης. Η καθυστερημένη διάγνωση αποτελεί βασικό εμπόδιο στη δημόσια υγεία, καθώς αυξάνει τόσο τη θνησιμότητα όσο και την πιθανότητα μετάδοσης.
Ο Πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι το Εθνικό Σύστημα Υγείας παρέχει δωρεάν διάγνωση και θεραπεία, ενώ ήδη χορηγείται και η προληπτική φαρμακευτική αγωγή PrEP, την οποία έχουν λάβει περίπου 800 πολίτες μέχρι σήμερα. Παράλληλα, επεσήμανε την ανάγκη εξάλειψης του κοινωνικού στίγματος που συχνά οδηγεί άτομα που ζουν με τον HIV σε απομόνωση και μειωμένη πρόσβαση στη φροντίδα.
Η ανάρτησή του
Τι είναι ο HIV και πώς μεταδίδεται
Ο HIV (Ιός Ανοσοανεπάρκειας του Ανθρώπου) είναι ο ιός που προσβάλλει και αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα. Αν δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί με την πάροδο του χρόνου να οδηγήσει στο AIDS, το πιο προχωρημένο στάδιο της λοίμωξης.
Οι βασικοί τρόποι μετάδοσης είναι:
-
Σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις (κολπική, πρωκτική, λιγότερο συχνά στοματική).
-
Αίμα (χρήση κοινών συριγγών ή μη αποστειρωμένου ιατρικού εξοπλισμού).
-
Κάθετη μετάδοση από μητέρα σε παιδί κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό ή τον θηλασμό χωρίς θεραπεία.
Με την κατάλληλη θεραπεία στην εγκυμοσύνη, ο κίνδυνος κάθετης μετάδοσης μειώνεται σε ποσοστό μικρότερο του 1%.
Δεν μεταδίδεται από κοινωνικές επαφές, χειραψία, αγκαλιά, φιλί, χρήση κοινής τουαλέτας, πισίνα, κουνούπια ή κοινή χρήση μαχαιροπήρουνων. Το στίγμα βασίζεται σε άγνοια και όχι σε ιατρικά δεδομένα.
Η θεραπεία σήμερα: Από τον φόβο στη διαχείριση
Η σύγχρονη αντιρετροϊκή θεραπεία (ART) επιτρέπει σε όσους ζουν με τον HIV:
-
να διατηρούν μη ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο,
-
να ζουν μια φυσιολογική και μακρόχρονη ζωή,
-
και κυρίως, όταν το ιικό φορτίο είναι μη ανιχνεύσιμο, να μην μπορούν να μεταδώσουν τον ιό σε άλλους (αρχή U=U / Undetectable = Untransmittable).
Πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις της ιατρικής επιστήμης.
Η σημασία της πρόληψης: Προφυλακτικό, PrEP και ενημέρωση
Η πρόληψη σήμερα είναι πολυδιάστατη:
-
Χρήση προφυλακτικού, η πιο αποτελεσματική και απλή μέθοδος προστασίας.
-
PrEP (Προ-Έκθεση Προφύλαξη): ένα καθημερινό ή κατά περίπτωση σχήμα χαπιών που μειώνει τον κίνδυνο μετάδοσης του HIV κατά πάνω από 99% σε σεξουαλική επαφή.
-
PEP (Μετα-Έκθεση Προφύλαξη): αγωγή έκτακτης ανάγκης που λαμβάνεται μέσα σε 72 ώρες από πιθανή έκθεση.
-
Τακτικός έλεγχος: Ειδικά για άτομα με αυξημένο κίνδυνο.
Η ενημέρωση παραμένει κρίσιμη, καθώς η άγνοια και ο εφησυχασμός οδηγούν σε συμπεριφορές υψηλού κινδύνου και καθυστερημένη διάγνωση.
Το κοινωνικό στίγμα: Ένα εμπόδιο πιο επίμονο από τον ιό
Παρά την πρόοδο της ιατρικής, η κοινωνική προκατάληψη γύρω από τον HIV παραμένει ισχυρή. Πολλοί άνθρωποι που ζουν με τον ιό βιώνουν φόβο αποκάλυψης, επαγγελματικές διακρίσεις ή κοινωνική απομόνωση. Ο στιγματισμός:
-
αποτρέπει τον έλεγχο,
-
καθυστερεί τη θεραπεία,
-
και επιβαρύνει την ψυχική υγεία των ασθενών.
Η εξάλειψή του αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον τερματισμό της επιδημίας.
Ένα μέλλον χωρίς HIV/AIDS: Εφικτός στόχος
Σήμερα υπάρχουν οι επιστημονικές και τεχνολογικές δυνατότητες ώστε το AIDS να αποτελέσει παρελθόν. Η πρόσβαση στη θεραπεία, η ενημέρωση, η πρόληψη και η αντιμετώπιση του στίγματος είναι τα ισχυρότερα όπλα μας. Όπως επισημαίνεται κάθε χρόνο, η γνώση και η κατανόηση μπορούν να σώσουν ζωές και να μας φέρουν πιο κοντά σε έναν κόσμο χωρίς HIV/AIDS.
