Σοκαριστικά είναι τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, σύμφωνα με τα οποία σχεδόν μία στις τρεις γυναίκες – περίπου 840 εκατομμύρια παγκοσμίως – έχει υποστεί ενδοοικογενειακή ή σεξουαλική βία σε κάποια στιγμή της ζωής της. Ο ΠΟΥ επισημαίνει πως η πρόοδος των τελευταίων δεκαετιών παραμένει απογοητευτικά μικρή, παρά τις διεθνείς πρωτοβουλίες για την προστασία των γυναικών.
Όπως αναφέρει στη νέα του έκθεση, η βία κατά των γυναικών συνεχίζει να αποτελεί «μια από τις πιο επίμονες κρίσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων», με ελάχιστη βελτίωση τα τελευταία είκοσι χρόνια. Τους τελευταίους 12 μήνες, 316 εκατομμύρια γυναίκες – δηλαδή το 11% των γυναικών άνω των 15 ετών – υπέστησαν βία από τον σύντροφό τους, ενώ ο ρυθμός μείωσης των περιστατικών παραμένει εξαιρετικά αργός, της τάξης του 0,2% ετησίως.
Η Λιν Μαρί Σαντίνχα, αρμόδια του ΠΟΥ για ζητήματα καταγραφής περιστατικών βίας, σημειώνει πως η αυξημένη ευαισθητοποίηση συμβάλλει σε περισσότερες αναφορές, γεγονός που μπορεί να διατηρεί τα ποσοστά υψηλά για μεγάλο διάστημα, καθώς όλο και περισσότερες γυναίκες αποφασίζουν να μιλήσουν.
Σεξουαλική βία από τρίτα πρόσωπα
Για πρώτη φορά, η έκθεση περιλαμβάνει και εκτιμήσεις για τη σεξουαλική βία που ασκείται από άτομα εκτός συντρόφου. Σύμφωνα με τα στοιχεία, 263 εκατομμύρια γυναίκες έχουν δεχθεί τέτοιου είδους επίθεση από την ηλικία των 15 ετών. Ωστόσο, οι ειδικοί θεωρούν ότι ο αριθμός αυτός είναι υποεκτιμημένος, καθώς πολλά περιστατικά δεν δηλώνονται λόγω φόβου και κοινωνικού στίγματος.
Ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, τονίζει πως «καμία κοινωνία δεν μπορεί να θεωρείται δίκαιη ή ασφαλής όταν οι μισοί από τους κατοίκους της ζουν μέσα στον φόβο». Η αντιμετώπιση της βίας, όπως υπογραμμίζει, αποτελεί ζήτημα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και όχι απλώς μια πολιτική επιλογή.
Έκθεση ενόψει της Παγκόσμιας Ημέρας για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών
Η έκθεση δημοσιεύεται λίγο πριν από την Παγκόσμια Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών και των Κοριτσιών, στις 25 Νοεμβρίου, και βασίζεται σε δεδομένα από 168 χώρες για την περίοδο 2000–2023. Ο ΠΟΥ κάνει λόγο για μια «βαθιά παραμελημένη κρίση», καθώς η χρηματοδότηση για σχετικά προγράμματα μειώνεται αντί να αυξάνεται. Χαρακτηριστικό είναι ότι το 2022 μόλις το 0,2% της παγκόσμιας αναπτυξιακής βοήθειας διοχετεύτηκε σε δράσεις πρόληψης της βίας κατά των γυναικών, με την τάση να προβλέπεται πτωτική μέχρι το 2025.
Η βία, σύμφωνα με την έκθεση, ξεκινά από πολύ νωρίς: μέσα στον τελευταίο χρόνο, 12,5 εκατομμύρια έφηβες 15–19 ετών (16%) υπέστησαν σωματική ή/και σεξουαλική βία από τον σύντροφό τους.
Μεγάλες παγκόσμιες ανισότητες
Η καταγραφή δείχνει έντονες γεωγραφικές ανισότητες. Οι γυναίκες σε λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες, σε ζώνες συγκρούσεων και σε περιοχές που πλήττονται από την κλιματική κρίση βρίσκονται σε σημαντικά μεγαλύτερο κίνδυνο.
Η Ωκεανία – εξαιρουμένων της Αυστραλίας και της Νέας Ζηλανδίας – εμφανίζει τα υψηλότερα ποσοστά, με 38% των γυναικών να υφίστανται ενδοοικογενειακή βία μέσα στο τελευταίο έτος. Το ποσοστό αυτό υπερτριπλασιάζει τον παγκόσμιο μέσο όρο του 11% και ξεπερνά σημαντικά τα ήδη υψηλά επίπεδα της Νότιας Ασίας (19%) και της υποσαχάριας Αφρικής (17%).
Στον αντίποδα, οι χαμηλότεροι δείκτες καταγράφονται στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική (7%) καθώς και στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική (5%).
