Σε αυξημένη επιφυλακή βρίσκονται ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) και οι εθνικοί οργανισμοί φαρμάκων, λόγω των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, που ενδέχεται να επηρεάσουν την εφοδιαστική αλυσίδα φαρμάκων στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Αν και μέχρι στιγμής δεν καταγράφονται σοβαρές ελλείψεις, οι καθυστερήσεις στις μεταφορές και η αύξηση του κόστους προκαλούν ανησυχία για το επόμενο διάστημα. Η κατάσταση χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα δυναμική, με τους ειδικούς να προειδοποιούν για πιθανό κίνδυνο ελλείψεων εάν οι διαταραχές παραταθούν.
Στην Ελλάδα, η εικόνα παραμένει σταθερή με επαρκή αποθέματα, και δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας για τους ασθενείς που βρίσκονται σε θεραπεία, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Σπύρος Σαπουνάς, MD, PhD, Ενδοκρινολόγος-Διαβητολόγος και Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΟΦ). Επισημαίνει ότι, λόγω της κατάστασης στη Μέση Ανατολή, ο ΕΟΦ βρίσκεται σε επίπεδο αυξημένης ετοιμότητας, ενώ έχουν ήδη πραγματοποιηθεί συσκέψεις στο Υπουργείο Υγείας και εξετάζονται μέτρα εφόσον χρειαστεί.
Η εικόνα στην Ευρώπη – Χρόνος παράδοσης και κόστος
«Η κατάσταση στην Ευρώπη παραμένει υπό στενή επιτήρηση. Ο EMA και η αρμόδια επιτροπή MSSG παρακολουθούν καθημερινά τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εντάσεων. Προς το παρόν, δεν υπάρχουν κρίσιμες ελλείψεις που να οφείλονται αποκλειστικά στη σύρραξη, ωστόσο η πίεση στην εφοδιαστική αλυσίδα είναι υπαρκτή», αναφέρει ο κ. Σαπουνάς.
Οι εισαγωγές έχουν επηρεαστεί κυρίως:
- στον χρόνο παράδοσης
- στο κόστος μεταφοράς
Η αναδρομολόγηση αεροπορικών και θαλάσσιων μεταφορών (λόγω αποφυγής κόμβων του Κόλπου) προκαλεί καθυστερήσεις, ενώ και οι πρώτες ύλες από την Ασία αντιμετωπίζουν αντίστοιχα προβλήματα logistics, απαιτώντας συνεχή προσαρμογή από τις φαρμακοβιομηχανίες.
Σταθερή η εικόνα στην Ελλάδα
Ο πρόεδρος του ΕΟΦ δηλώνει ότι δεν υπάρχουν αναφορές ελλείψεων στην Ελλάδα που να συνδέονται άμεσα με τη Μέση Ανατολή. Η αγορά εμφανίζει σταθερότητα, με μόνο τις συνήθεις εποχικές ελλείψεις.
Έχουν εντοπιστεί περίπου 80 κωδικοί με περιορισμένη διαθεσιμότητα, ωστόσο πρόκειται κυρίως για σκευάσματα για τα οποία έχουν ήδη ληφθεί μέτρα, όπως η απαγόρευση εξαγωγών.
Πού εντοπίζεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος
Ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορά:
- φάρμακα με σύντομη ημερομηνία λήξης
- προϊόντα που απαιτούν ψυχρή εφοδιαστική αλυσίδα (cold chain), όπως εμβόλια και βιολογικοί παράγοντες
Εάν οι εντάσεις παραταθούν, ενδέχεται να υπάρξουν προβλήματα σε σκευάσματα που εξαρτώνται από δευτερεύοντα υλικά (π.χ. πλαστικά ορών ή πώματα φιαλιδίων). Παρότι ο κίνδυνος για κρίσιμα φάρμακα παραμένει διαχειρίσιμος, η αύξηση του κόστους και η μειωμένη διαθεσιμότητα μεταφορικής χωρητικότητας δημιουργούν αβεβαιότητα.
Επαρκή αποθέματα για κρίσιμα φάρμακα
Η επάρκεια φαρμάκων στην Ελλάδα είναι εξασφαλισμένη, χωρίς λόγο ανησυχίας για ασθενείς που ακολουθούν θεραπεία.
Για αντικαρκινικά φάρμακα και μονοκλωνικά αντισώματα, καθώς και για όλα τα κρίσιμα προϊόντα, υπάρχουν επαρκή αποθέματα για τους επόμενους μήνες. Τα νοσοκομεία και οι φαρμακαποθήκες λειτουργούν με προγραμματισμό ασφαλείας, ενώ έχουν ήδη ενεργοποιηθεί εναλλακτικά δίκτυα διανομής μέσω Ευρώπης.
Τα μέτρα σε περίπτωση επιδείνωσης
Ο ΕΟΦ βρίσκεται σε μέγιστη ετοιμότητα, εξετάζοντας μεταξύ άλλων:
- Παράταση ή επέκταση της απαγόρευσης παράλληλων εξαγωγών
- Επίσπευση έκτακτων εισαγωγών μέσω ΙΦΕΤ
- Συνεχή παρακολούθηση αποθεμάτων σε συνεργασία με τους ΚΑΚ
- Συνεργασία με τον EMA για κοινή ευρωπαϊκή προμήθεια πρώτων υλών
Η ψηφιοποίηση της παρακολούθησης αποθεμάτων επιτρέπει την έγκαιρη παρέμβαση, διασφαλίζοντας ότι κανένας ασθενής στην Ελλάδα δεν θα στερηθεί τη θεραπεία του.
