Πόνοι στον αυχένα, τη μέση ή τα γόνατα, καμπούριασμα μπροστά από τον υπολογιστή, σκυφτό κεφάλι πάνω από το κινητό: για πολλούς από εμάς αυτά μοιάζουν σχεδόν «φυσιολογικά» στην καθημερινότητα. Είναι όμως πράγματι αναπόφευκτα ή απλώς αποτέλεσμα λανθασμένων συνηθειών και κακής στάσης σώματος;
Η ορθοσωμία έρχεται να μας υπενθυμίσει κάτι απλό αλλά συχνά ξεχασμένο: το σώμα μας έχει σχεδιαστεί για να στέκεται και να κινείται σωστά, χωρίς πόνο. Μπορεί να λειτουργήσει τόσο θεραπευτικά όσο και προληπτικά, βελτιώνοντας όχι μόνο τη φυσική μας κατάσταση αλλά και τη συνολική ποιότητα ζωής.
Στη συνέντευξη που ακολουθεί, η Ελευθερία Ζαπαντιώτη, Καθηγήτρια Φυσικής Αγωγής και Προσωπική & Ομαδική Γυμνάστρια, εξηγεί τι είναι η ορθοσωμία, πώς επηρεάζεται από την καθιστική ζωή και τη χρήση οθονών, πώς συνδέεται με τους χρόνιους πόνους και γιατί δεν είναι ποτέ αργά για να διορθώσουμε τη στάση του σώματός μας. Παράλληλα, δίνει πρακτικές συμβουλές για το πώς μπορούμε να εντάξουμε τις αρχές της ορθοσωμίας στην καθημερινότητά μας, ξεκινώντας από σήμερα.
Συνέντευξη: Μάρθα Φραγκάκη
Σε κάποιον που δεν γνωρίζει τι θα λέγατε ότι είναι η ορθοσωμία;
Ορθοσωμία είναι η σωστή θέση σώματος σε ό,τι και αν κάνουμε στη ζωή μας. Είτε στεκόμαστε, είτε κινούμαστε. Δυστυχώς, η καθημερινότητά μας οδηγεί στο ένα έχουμε ένταση και να μην ελέγχουμε τη θέση του σώματός μας.
Σκύβουμε να πάρουμε κάτι από κάτω και καμπουριάζουμε. Κοιτάμε το κινητό και προβάλουμε το κεφάλι μπροστά και κάτω για να δούμε την οθόνη. Καθόμαστε μπροστά από τον υπολογιστή και γέρνουμε μπροστά. Έχουμε στρες, οδηγάμε και έχουμε ένταση στους ώμους. Αυτά και πολλά άλλα παραδείγματα από την καθημερινότητά μας.
Δεν είναι δεδομένο ότι πρέπει να πονάμε μετά από κάποια ηλικία και εμείς στη μέση, στα γόνατα και στον αυχένα. Θεωρούμε ότι μετά τα 30 είναι λογικό να ακούσουμε από το γιατρό ότι ‘θα χρειαστεί να προχωρήσουμε σε επέμβαση’ για να φτιάξει κάτι. Δεν είναι, όμως. Δε θα έπρεπε να είναι.
Πόσο επηρεάζει η καθιστική ζωή και η χρήση υπολογιστών/κινητών τη στάση του σώματός μας;
Η καθιστική ζωή και η χρήση υπολογιστών/ κινητών είναι, όπως ήδη ανέφερα, κινήσεις και συνήθειες της καθημερινότητας οι οποίες επιβαρύνουν κατά πολύ το σώμα μας. Αυτό συμβαίνει διότι τα κάνουμε με λάθος τρόπο και είναι κινήσεις που τις κάνουμε πολύ συχνά. Η μεγάλη επιβάρυνση που έχουμε λόγω των συχνών ερεθισμάτων μέσα σε αυτές τις κινήσεις αυξάνει τον κίνδυνο πόνου. Όσο πιο συχνά κάνουμε κάτι και ειδικά με λάθος τρόπο, τόσο πιο γρήγορα θα έρθει ο πόνος και ίσως και κάποιος τραυματισμός.
Δεν είναι η καθιστική ζωή και η χρήση υπολογιστών/ κινητών από μέρες τους που επηρεάζουν τη θέση του σώματός μας. Είναι η απορρόφηση που έχουμε όσο βρισκόμαστε κάτω από αυτές τις συνθήκες η οποία μας αναγκάζει να ξεχνάμε τη θέση του σώματός μας και να βολευόμαστε με ό,τι μας διευκολύνει προσωρινά.
Ολα ξεκινάνε από τον εγκέφαλο. Πρέπει να δίνουμε ερεθίσματα στον εγκέφαλο για το ποιο είναι το σωστό ούτως ώστε να το κάνει ‘δικό του’ κάποια στιγμή και να μη χρειάζεται να σκεφτόμαστε συνεχώς αν έχουμε έξω το στήθος όταν καθόμαστε στην καρέκλα και το κεφάλι στη σωστή θέση όταν κοιτάμε το κινητό. Αυτά και άλλα πολλά που οφείλουμε να εκπαιδεύσουμε τον εγκέφαλο ώστε να τα υιοθετήσει κάποια στιγμή για πάντα.
Πώς συνδέεται η κακή στάση σώματος με πόνους στον αυχένα, τη μέση και τα γόνατα; Η ορθοσωμία βοηθά στην καταπολέμηση των χρόνιων πόνων;
Η κακή στάση του σώματος επιδρά άμεσα στο σώμα μας. Για κάθε κίνηση που κάνουμε με λάθος τρόπο, πολλαπλασιάζονται τα φορτία που δέχονται οι αρθρώσεις μας. Σκεφτείτε πόσες φορές μέσα στη μέρα μας σκύβουμε να πάρουμε κάτι από κάτω με καμπούρα. Σκεφτείτε πόσες φορές γονατίζουμε μέσα στη μέρα μας και τα γόνατα φεύγουν μπροστά από τα δάχτυλα των ποδιών. Σκεφτείτε πόσες φορές μέσα στη μέρα μας είμαστε με το κεφάλι να γέρνει μπροστά γιατί είτε κοιτάμε κινητό είτε υπολογιστή. Όλες αυτές οι επιβαρύνσεις είναι που προκαλούν τα χρόνια προβλήματα στο σώμα μας και είναι αυτές που χρειάζεται να αντιληφθούμε ώστε να μπορέσουμε κάποια στιγμή να τις ελαχιστοποιήσουμε αν θέλουμε μια καλύτερη ζωή, μια ζωή χωρίς πόνους.
Η ορθοσωμία λειτουργεί θεραπευτικά μόνο ή αποτελεί και ένα είδος πρόληψης; Σε ποια άτομα είναι απαραίτητη;
Τι φανταστική ερώτηση! Το λέω συνεχώς. Η Ορθοσωμία όχι μόνο μπορεί να βοηθήσει άτομα που έχουν προβλήματα, αλλά και στην πρόληψη αυτών. Όταν κάποιος έχει κάποια ενόχληση σε μέση, γόνατα, αυχένα και αλλού, φτιάξει τη θέση του σώματός του, αυτόματα βλέπει βελτίωση . Αυτό συμβαίνει και γιατί δουλεύει σωστά το σώμα αλλά και γιατί δεν επιβαρύνονται οι αρθρώσεις όπως έχω ήδη πει .
Τα άτομα που βάζουν την Ορθοσωμία στη ζωή τους καταφέρνουν να ενεργοποιούν σωστά τους μύες και γενικότερα το σώμα και τις αρθρώσεις, ελαχιστοποιώντας τις επιβαρύνσεις άρα και τον κίνδυνο για πόνο στο μέλλον.
Για τους λόγους αυτούς η Ορθοσωμία είναι για όλους. Είτε έχουμε κάποιο θέμα είτε δεν έχουμε ( όπως λέω εγώ, για να μην αποκτήσουμε) οφείλουμε να αναζητήσουμε και να εκπαιδευτούμε σε αυτή τη μέθοδο αν θέλουμε να είμαστε όσο γίνεται πιο καλά κι στην ψυχή αλλά και στο σώμα.
Μη ξεχνάμε ότι όταν έχουμε πόνους, η διάθεσή μας είναι κακή, δεν έχουμε όρεξη να κάνουμε πράγματα και τότε αρχίζει αυτή η αλυσίδα να “μας τραβά προς τα κάτω”. Να βαραίνει το σώμα αλλά και η ψυχή μας.
Η Ορθοσωμία είναι για όλους. Μικρούς, μεγάλους, άντρες, γυναίκες, παιδιά!
Είναι η ορθοσωμία κατάλληλη για όλες τις ηλικίες ή υπάρχει ηλικία στην οποία είναι «αργά» να διορθώσει κάποιος τη στάση του σώματός του;
Η Ορθοσωμία είναι για όλους. Μικρούς, μεγάλους, άντρες, γυναίκες, παιδιά, με και χωρίς σωματικά προβλήματα, αθλητές και μη αθλητές, προχωρημένους και αρχάριους. Για όλους ανεξαιρέτως. Αυτό που χρειαζόμαστε, όμως, όλοι είναι να εκπαιδευτούμε σωστά για να μπορέσουμε να το κάνουμε τρόπο ζωής. Να στεκόμαστε και να κινούμαστε σωστά χωρίς να χρειάζεται να το σκεφτόμαστε συνεχώς. Να φτάσουμε σε σημείο που να γίνεται αυτόματα. Κάποιους τους παίρνει και χρόνια. Όσο πιο συχνά δίνουμε αυτά τα ερεθίσματα στον εγκέφαλο για το ποιο είναι το σωστό, τόσο πιο γρήγορα το μαθαίνουμε και το κάνουμε δικό μας.
Πώς μπορεί κάποιος να εφαρμόσει τις αρχές της ορθοσωμίας στην καθημερινή του ζωή;
Το πώς θα το κάνουμε δικό μας όλο αυτό και πώς θα υιοθετήσουμε την Ορθοσωμία στη ζωή μας, εξαρτάται ξεκάθαρα από το πόσο συχνά λέμε στον εγκέφαλο να δώσει την εντολή π.χ. “Έξω το στήθος”, “μην καμπουριάζεις”, “χαλάρωσε τους ώμους σου”, “φέρε τη λεκάνη σου προς τα πίσω όταν σκύβεις ώστε να μη φύγουν τα γόνατα μπροστά”. Αυτές είναι κάποιες από τις πιο βασικές οδηγίες που θα μπορούσαμε να ξεκινήσουμε αν θέλουμε να βάλουμε την Ορθοσωμία στη ζωή μας.
Αν μάθουμε ποια είναι η μέθοδος και πώς λειτουργεί ο εγκέφαλος είναι σίγουρο ότι μπορούμε όλοι να την εντάξουμε στην καθημερινότητά μας και στη ζωή μας. Για να διαβάζεις αυτό το άρθρο σημαίνει ότι έχεις μπει, ήδη, στη διαδικασία να το ψάχνεις. Ξεκίνα με αυτές τις απλές οδηγίες, προσπάθησε να κρατάς το σώμα στην ουδέτερη του θέση (όπως έχει σχεδιαστεί να είναι, όχι καμπούρα και όχι όπως βολεύει) και σίγουρα θα δεις τις πρώτες αλλαγές και στην εικόνα σου αλλά και στα συναισθήματά σου. Όταν είσαι σπίτι σου θυμήσου “Don’t slouch on the couch” (μην καμπουριάζεις στον καναπέ σου).
