Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής οι ελλείψεις βασικών φαρμάκων

Η Κομισιόν καλεί σε διάλογο τους εμπλεκόμενους φορείς για προσιτά φάρμακα, μέσω του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Υγείας στο Gastein

H έλλειψη φαρμάκων στην ΕΕ αποτελεί όλο και μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ευρώπη.
Και αυτό που ήταν πρόβλημα για τις μικρότερες χώρες με λιγότερο ελκυστική αγορά, τώρα επηρεάζει ακόμη και τις πιο πλούσιες.

Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), στη Γαλλία υπάρχουν σήμερα 116 φάρμακα είτε σε έλλειψη, σε κίνδυνο έλλειψης ή τα αποθέματά τους είναι περιορισμένα.

Το θέμα απασχόλησε τον απερχόμενο Επίτροπο Υγείας Βιτένις Αντριουκάιτις, ο οποίος πρόσφατα συναντήθηκε με τις ενώσεις ασθενών, καταναλωτών, επαγγελματιών υγείας και παράγοντες της δημόσιας υγείας για να συζητήσουν τους παράγοντες που οδηγούν σε ελλείψεις φαρμάκων, καθώς το θέμα έχει δυνητικά απειλητικές επιπτώσεις για τη ζωή των ασθενών.

Ο κ. Αντριουκάιτις επισημαίνοντας τα παραπάνω, ανέλυσε το πρόβλημα των ελλείψεων φαρμάκων στο πλαίσιο workshop της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την έλλειψη βασικών φαρμακευτικών προϊόντων, στη διάρκεια του Ευρωπαϊκού Φόρουμ Υγείας Gastein στην Αυστρία.

Όπως τόνισε, η Κομισιόν, εξέτασε εκτεταμένα τους λόγους των ελλείψεων και κατέληξε ότι οι κύριες αιτίες, είναι γενικά προβλήματα παραγωγής ή οικονομικοί λόγοι, όπως ποσοστώσεις από τη βιομηχανία, παράλληλο εμπόριο ή το επίπεδο αποζημίωσης, καθώς και η αδυναμία διασφάλισης συνέχειας στις προμήθειες σε ολόκληρη την Ε.Ε.

Αναλύοντας το καθένα από τα προβλήματα ξεχωριστά, σημείωσε:

1. Ελλείψεις από προβλήματα παραγωγής.

Η αυξανόμενη παγκοσμιοποίηση και η πολυπλοκότητα της αλυσίδας εφοδιασμού φαρμάκων σημαίνει ότι τα προβλήματα σε άλλα μέρη του κόσμου τελικά «φθάνουν στην πόρτα μας». Με άλλα λόγια, οι ελλείψεις που προκαλούνται από συμπτωματικά ζητήματα ποιότητας έχουν συνέπειες στην παγκόσμια αλυσίδα παραγωγής φαρμάκων. Οι πρόσφατες ανακλήσεις ρανιτιδίνης και βαλσαρτάνης δείχνουν πώς επηρεάζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση από αυτά τα περιστατικά.

2. Η φαρμακευτική βιομηχανία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις δραστικές ουσίες που εισάγονται από τρίτες χώρες.

Οι ελλείψεις εμφανίζονται από την εξάρτηση ενός παραγωγού σε δραστικές ουσίες ή την παραγωγική ικανότητα σε τρίτες χώρες. Το 80% των δραστικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στην ευρωπαϊκή αγορά προέρχονται από την Κίνα και την Ινδία. Και αυτό κάνει την αλυσίδα παραγωγής φαρμάκων ευάλωτη. Η διαθεσιμότητα δραστικών ουσιών εξαρτάται από τις τάσεις της διεθνούς αγοράς και της πολιτικής. Για παράδειγμα, όλο και περισσότερα χημικά εργοστάσια κλείνουν στην Κίνα λόγω αλλαγής της βιομηχανικής και περιβαλλοντικής πολιτικής τους.

3. Διαχείριση των προμηθειών.

Ανεπαρκείς ποσοστώσεις εφοδιασμού από τη βιομηχανία. Οι ποσοστώσεις αυτές παρεμποδίζουν μερικές φορές τον συνεχή εφοδιασμό των χονδρεμπόρων και των φαρμακείων. Επιπλέον, οι ισχύοντες κανόνες για τις δημόσιες προμήθειες δεν επιτρέπουν πάντα, εύκολα, την υποκατάσταση σε περίπτωση που ο προμηθευτής δεν μπορεί να εκπληρώσει την υποχρέωσή του. Σε αυτό το πλαίσιο, το παράλληλο εμπόριο συμβάλλει στο πρόβλημα σε ορισμένα κράτη, και στη λύση σε άλλα.

4. Ελλείψεις από εμπορικές αποφάσεις για διακοπή παραγωγής προϊόντων.

Τα φθηνότερα και παλαιότερα προϊόντα είναι πιο πιθανό να παρουσιάσουν ελλείψεις εξαιτίας αυτού του λόγου. Πρέπει να διασφαλιστεί η συνέχεια της προσφοράς και να βρεθούν λύσεις για την αντιμετώπιση της ευπάθειας της παραγωγής και της διανομής φαρμάκων. Επιπλέον, δεν πρέπει μια εταιρεία να μην διαθέτει φάρμακο σε κάποιο κράτος μέλος λόγω μικρής αγοράς ή άλλης ασήμαντης αιτιολογίας

Πρόληψη

Ο κ. Αντριουκάιτις, αναγνώρισε ότι τόσο η φαρμακευτική αλυσίδα παραγωγής και εφοδιασμού είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη, όπως είναι και το ρυθμιστικό πλαίσιο, προκειμένου να διασφαλιστεί η ασφάλεια και η ποιότητα των φαρμάκων.

Για τη λύση του προβλήματος πρότεινε μέτρα προληπτικά, με την έγκαιρη ενημέρωση των ασθενών για πιθανή έλλειψη.
Στην περίπτωση αυτή, ασθενείς και φροντιστές έχουν το χρόνο να αναζητήσουν νέες πηγές προμήθειας και να αναζητήσουν εναλλακτικές θεραπείες αντικατάστασης.

Παρατήρησε ωστόσο, ότι η ικανότητα έγκαιρης προειδοποίησης υποθέτει ότι τα κράτη έχουν επαρκή πληροφορία για το διαθέσιμο στοκ. Και διερωτήθηκε αν αυτό συμβαίνει, συμπληρώνοντας ότι τα στοιχεία αυτά μπορεί να θεωρούνται ευαίσθητες πληροφορίες, ενώ ταυτόχρονα οι δημόσιες αρχές δεν ενδιαφέρονται για τη συλλογή εμπορικών δεδομένων – προσπαθούν να βοηθήσουν τους ασθενείς. Και πάλι διερωτήθηκε αν οι εταιρίες κοινοποιούν στα κράτη- μέλη κάθε διακοπή προμήθειας δύο μήνες νωρίτερα, λέγοντας πως ορισμένες εταιρίες αποστέλλουν την κοινοποίηση αφού έχει ήδη ληφθεί εμπορική απόφαση.

Σε ότι αφορά τις δράσεις που πρέπει να αποφασισθούν για την αντιμετώπιση του προβλήματος των ελλείψεων, αναγνώρισε τον νόμιμο κερδοσκοπικό χαρακτήρα των φαρμακευτικών εταιριών, που συμβάλλει στην προώθηση της έρευνας και της ανάπτυξης και υπογράμμισε ότι υπάρχουν λύσεις που συνδυάζουν τα ενδιαφέροντα των εταιριών με τα συμφέροντα των ασθενών.

Και διαβεβαίωσε ότι οι λύσεις αυτές αποτελούν προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και από την επόμενη Επίτροπο Υγείας, η οποία στοχεύει στην εξεύρεση τρόπων για την διασφάλιση της Ευρώπης, να έχει προσιτά φάρμακα για την κάλυψη των αναγκών της.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ