Η πολιτική για το κόστος των φαρμάκων στις Ηνωμένες Πολιτείες εισέρχεται σε κρίσιμη φάση, καθώς –σύμφωνα με σημερινά δημοσιεύματα του διεθνούς Τύπου– οι ελβετικοί κολοσσοί Novartis και Roche βρίσκονται κοντά σε συμφωνίες με την αμερικανική κυβέρνηση για μειώσεις τιμών σε επιλεγμένα φάρμακα. Η εξέλιξη αυτή δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά εντάσσεται σε μια ευρύτερη αναδιάταξη της πολιτικής φαρμάκων στην ακριβότερη αγορά του κόσμου.
Οι διαπραγματεύσεις πραγματοποιούνται στο πλαίσιο της νέας αμερικανικής στρατηγικής για τον έλεγχο της φαρμακευτικής δαπάνης, με έμφαση στα δημόσια ασφαλιστικά προγράμματα. Για πρώτη φορά σε τέτοια κλίμακα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση επιδιώκει απευθείας συμφωνίες με μεγάλες φαρμακοβιομηχανίες, αξιοποιώντας τη λήξη πατεντών και τη δημόσια πίεση για πρόσβαση σε πιο προσιτές θεραπείες.
Η εμπλοκή των Novartis και Roche έχει ιδιαίτερη σημασία. Πρόκειται για εταιρείες με ισχυρά χαρτοφυλάκια καινοτόμων φαρμάκων, κυρίως στην ογκολογία και στις σπάνιες παθήσεις, αλλά και με σημαντική έκθεση στην αμερικανική αγορά. Τυχόν αποδοχή μειώσεων τιμών από τέτοιους ομίλους λειτουργεί ως σήμα προς ολόκληρο τον κλάδο ότι το περιβάλλον στις ΗΠΑ αλλάζει – όχι βίαια, αλλά σταδιακά και θεσμικά.
Η πολιτική διάσταση είναι εξίσου καθοριστική. Το υψηλό κόστος των φαρμάκων αποτελεί διαχρονικό κοινωνικό ζήτημα στις ΗΠΑ, ενώ η σύγκριση με την Ευρώπη, όπου οι τιμές είναι σημαντικά χαμηλότερες, εντείνει τη δημόσια πίεση. Οι συμφωνίες με μεγάλες εταιρείες επιτρέπουν στην κυβέρνηση να εμφανίσει απτά αποτελέσματα, χωρίς να αμφισβητήσει ανοιχτά τον ρόλο της φαρμακοβιομηχανίας ως βασικού μοχλού καινοτομίας.
Για τις ίδιες τις εταιρείες, οι διαπραγματεύσεις αποτελούν στρατηγικό συμβιβασμό. Οι ΗΠΑ παραμένουν η πιο κερδοφόρα αγορά παγκοσμίως και βασική πηγή χρηματοδότησης της έρευνας και ανάπτυξης. Μια ελεγχόμενη προσαρμογή τιμών θεωρείται προτιμότερη από μια μετωπική σύγκρουση ή από πιο αυστηρές ρυθμιστικές παρεμβάσεις στο μέλλον.
Η Ευρώπη παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Αν οι ΗΠΑ κινηθούν προς ένα πιο διαπραγματευτικό μοντέλο τιμολόγησης, η παραδοσιακή ισορροπία –υψηλές τιμές στις ΗΠΑ, χαμηλότερες στην ΕΕ– ενδέχεται να περιοριστεί. Αυτό θα έχει συνέπειες τόσο για τις διεθνείς στρατηγικές των φαρμακευτικών όσο και για τα ευρωπαϊκά συστήματα αποζημίωσης.
Σε αυτό το νέο περιβάλλον, η πολιτική φαρμάκων παύει να είναι καθαρά ζήτημα υγείας και μετατρέπεται σε ζήτημα οικονομικής και κοινωνικής ισορροπίας. Οι κινήσεις των Novartis και Roche δείχνουν ότι ακόμη και οι ισχυρότεροι παίκτες προσαρμόζονται σε μια εποχή όπου το ζητούμενο δεν είναι μόνο η καινοτομία, αλλά και η βιώσιμη πρόσβαση. Το πώς θα εξελιχθεί αυτή η ισορροπία θα καθορίσει το παγκόσμιο τοπίο του φαρμάκου τα επόμενα χρόνια.
- Με πληροφορίες από Reuters , AP
