Η επιλογή ακριβότερου σκευάσματος εκτινάσσει τη συμμετοχή των ασθενών

Ακόμη και το 50% της αξίας ενός φαρμάκου καλούνται να καλύψουν από την τσέπη τους οι ασθενείς σε μια σειρά από σημαντικές θεραπευτικές κατηγορίες.

Στο 24,19% διαμορφώνεται η συμμετοχή των ασθενών για την αγορά συνταγογραφούμενων φαρμάκων, με το 40% να προέρχεται από την επιβάρυνση λόγω επιλογής ακριβότερου σκευάσματος, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ για τους πρώτους μήνες του 2019. Με δεδομένο το γεγονός ότι η θεσμοθετημένη συμμετοχή των ασθενών ανάλογα με το νόσημα και την ηλικία είναι 0%, 10% και 25%, φαίνεται ότι πολλοί είναι εκείνοι που καλούνται να καταβάλλουν σημαντικά ποσά για την αγορά του φαρμάκου που τους συνταγογράφησε ο γιατρός τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ, διαπιστώνεται ότι η συμμετοχή των ασθενών για φάρμακα στις 31 πλέον «δημοφιλείς» κατηγορίες μα βάση την κατάταξη ATC4, φτάνει το 25%. Συνολικά τα φάρμακα ταξινομούνται με βάση το Ανατομικό, Θεραπευτικό και Χημικό σύστημα ταξινόμησης (ATC) σε 14 ομάδες και σε άλλες 345 υποομάδες (ΑΤC4). Η δε αξία των φαρμάκων αυτών στο πρώτο πεντάμηνο του 2019 φτάνει τα 1,1 δις. ευρώ. Το 65% της αξίας αφορά σε φάρμακα από 31 υποομάδες οι πωλήσεις των οποίων το παραπάνω διάστημα ξεπέρασαν τα 10 εκατ. ευρώ για κάθε μία.

Κατηγορίες ATC
Με βάση λοιπόν τα στοιχεία αυτά, η συμμετοχή των ασθενών κυμάνθηκε από 0% έως και 48,5%! Όπως αναφέραμε και στο προηγούμενο special report, τη μερίδα του λέοντος στη συνταγογράφηση κατέχουν τα σκευάσματα για το καρδιαγγειακό σύστημα. Συγκεκριμένα στις 40 κατηγορίες (ATC4) συνταγογραφήθηκαν 30,3 εκατ. σκευάσματα αξίας 256 εκατ. ευρώ. Έτσι η εν λόγω κατηγορία φαίνεται να κατέχει το περίπου 25% των συνταγογραφούμενων φαρμάκων όσον αφορά στην αξία και το 1/3 των σκευασμάτων όσον αφορά στον όγκο.
Επίσης η μέση συμμετοχή στην κατηγορία για το καρδιαγγειακό φτάνει στο 34% (18% είναι η θεσμοθετημένη και 16% η επιβάρυνση που προκύπτει από τη διαφορά ασφαλιστικής τιμής και λιανικής τιμής)

Μάλιστα 8 από τις 40 ATC4 κατηγορίες για σκευάσματα του καρδιαγγειακού συστήματος, βρίσκονται μεταξύ των 31 με τις μεγαλύτερες πωλήσεις. Μεταξύ δε αυτών υπάρχουν και δύο κατηγορίες αντιυπερτασικών φαρμάκων, οι C09DA (Ανταγωνιστές υποδοχέων αγγειοτασίνης ΙΙ σε συνδυασμό με διουρητικά) και C09CA (Ανταγωνιστές υποδοχέων αγγειοτασίνης ΙΙ, αμιγείς) όπου η συμμετοχή είναι 48,5% και 46,5% αντίστοιχα.

Οι επόμενες δύο ομάδες με ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό συμμετοχής ανήκουν στην ATC κατηγορία για το Νευρικό Σύστημα. Συνολικά στην κατηγορία στην οποία συνταγογραφήθηκαν στο πεντάμηνο σκευάσματα αξίας περίπου 154 εκατ. ευρώ δίνοντας μερίδιο της τάξης του 15%, η μέση συμμετοχή των ασθενών είναι λίγο πάνω από 24%. Οι πλέον ακριβές για τους ασθενείς ATC4 ομάδες, είναι τα αντικαταθλιπτικά και συγκεκριμένα N06AB (Eκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης) και N06AX (Άλλα αντικαταθλιπτικά) με τη συμμετοχή των ασθενών να διαμορφώνεται σε 41,2% και 39,8% αντίστοιχα.

Μάλιστα εδώ συμβαίνει το εξής: ενώ με βάση τη θεσμοθετημένη συμμετοχή το μέσο κόστος για τον ασθενή θα έπρεπε να ήταν 15,8% και 14,2%, η επιβάρυνση εκτινάσσεται στα προαναφερθέντα ποσοστά λόγω των επιλογών ακριβότερων σκευασμάτων των οποίων η λιανική τιμή απέχει σημαντικά από την ασφαλιστική. Επί της ουσίας δηλαδή ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει ένα μικρό ποσοστό για μια κατηγορία ιδιαίτερα ευαίσθητη.

Ηπιότερη είναι η επιβάρυνση στη δεύτερη σημαντικότερη ATC κατηγορία η οποία περιλαμβάνει φάρμακα Πεπτικής Οδού και Μεταβολισμού, όπου στο πεντάμηνο συνταγογραφήθηκαν σκευάσματα αξίας 232 εκατ. ευρώ δίνοντας μερίδιο της τάξης του 23%. Εδώ η μέση συμμετοχή των ασθενών διαμορφώνεται στο 17,4%.

Και σ’ αυτή την ομάδα φαρμάκων υπάρχει μια υποομάδα ATC4 με σημαντικές πωλήσεις άνω των 10 εκατ. ευρώ στο πεντάμηνο όπου η μέση συμμετοχή φτάνει το 36% κι αυτό γιατί η επιβάρυνση των ασθενών από τη διαφορά ασφαλιστικής τιμής και λιανικής είναι υψηλότερη από το ποσό κάλυψης από τον ΕΟΠΥΥ. Πρόκειται για την κατηγορία A02BC (Aναστολείς της αντλίας πρωτονίων), η οποία ανήκει στην ευρύτερη επίσης κατηγορία φαρμάκων για τη θεραπεία του πεπτικού έλκους και της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.

Το 2019
Από τα παραπάνω χαρακτηριστικά παραδείγματα γίνεται σαφές, ότι για αναχαιτιστεί η σημαντική άνοδος στην συμμετοχή των ασθενών απαιτείται αφενός η άμεση εφαρμογή της νέας τιμολογιακής πολιτικής η οποία όπως φαίνεται θα επηρεάσει τις πωλήσεις φαρμάκων για λιγότερο από 5 μήνες αφού ακόμη δεν έχει εκδοθεί δελτίο τιμών. Επίσης το σημαντικότερο είναι και η έκδοση της Υπουργικής Απόφασης σχετικά με τις αλλαγές στην αποζημίωση που επίσης αναμένονται άμεσα.

Σε διαφορετική περίπτωση, με βάση τις εκτιμήσεις που στηρίζονται σε δεδομένα της ΗΔΙΚΑ η δαπάνη της συμμετοχής των ασθενών θα ξεπεράσει το περσινά επίπεδα και κινούμενη ακόμη και πάνω από τα 635 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα και με δηλώσεις του Υπουργού Υγείας, η θεσμοθετημένη συμμετοχή (10% και 25% συν τη διαφορά λιανικής και ασφαλιστικής τιμής) ανήλθε στα 620 εκατ. ευρώ το 2018. Τα 260 εκατ. ευρώ μάλιστα ήταν το ποσό που καταβλήθηκε για την κάλυψη της διαφοράς μεταξύ της ασφαλιστικής και της λιανικής τιμής.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ