Γιατί μερικοί άνθρωποι ψεύδονται στους θεραπευτές τους;

Πρακτικοί και ψυχολογικοί λόγοι κάνουν συχνά τους ανθρώπους να λένε ψέματα ή να αποκρύπτουν πράγματα στις θεραπευτικές συνεδρίες τους.

Τα ψέματα είναι μία συμπεριφορά που καλώς ή κακώς σχεδόν όλοι θα έρθουν αντιμέτωποι κάποια στιγμή στη ζωή τους.   Τι  είναι αυτό που οδηγεί όμως τους ανθρώπους να λένε ψέματα στον θεραπευτή τους σε αυτόν που στην ουσία αναμένεται να «ανοιχτούν» περισσότερο;  Σε μία  μελέτη του 2015 που δημοσιεύθηκε από το βιβλίο της Αμερικανικής Ψυχολογικής Εταιρείας Secrets and Lies in Psychotherapy , το 93% των ερωτηθέντων παραδέχτηκαν ότι είχαν πει ψέματα κατά τη διάρκεια της θεραπείας τουλάχιστον μία φορά.

Μπορεί να φαίνεται αντιπαραγωγικό για τους ασθενείς να λένε ψέματα στον θεραπευτή τους, μιας και ο μοναδικός του στόχος είναι να τους βοηθήσει.  Υπάρχουν όμως πρακτικοί αλλά και ψυχολογικοί λόγοι που οι άνθρωποι δεν είναι πάντα εντελώς ειλικρινείς:

1)    Νιώθουν αμηχανία

Η μελέτη του 2015 διαπίστωσε ότι το 61% των συμμετεχόντων είπε στον θεραπευτή ότι η κύρια αιτία που λένε ψέματα στον θεραπευτή τους, είναι η αμηχανία.  Σύμφωνα με τον Barry A. Farber, έναν από τους συγγραφείς του Secrets and Lies in Psychotherapy, «τις περισσότερες φορές θέλουμε να παρουσιάζουμε στους άλλους τον καλύτερο εαυτό μας. Ακόμα λοιπόν στη διάρκεια της ψυχοθεραπείας, συνεχίζουμε να προστατεύουμε την εικόνα μας. Επιπλέον, είναι φυσικό για τους ανθρώπους να μην θέλουν να βάλουν τα πολύ προσωπικά τους, σκέψεις, συναισθήματα, συμπεριφοράς, ακόμα και κάτω από το μικροσκόπιο του ψυχοθεραπευτή», αναφέρει.

 Η Amy Morin, ψυχοθεραπευτής και συγγραφέας, λέει ότι «είναι άβολο να παραδεχτούμε τέτοια πράγματα και το ψέμα μπορεί να είναι ένας τρόπος για να ξεφύγουμε από την ταλαιπωρία».

2)    Δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες

Πολλές φορές, το ψέμα που λέει κάποιος κατά τη διάρκεια της θεραπείας του, είναι μια προσπάθεια να αποφύγει συνέπειες. Σύμφωνα με την Amy Morin, πολλοί ασθενείς φοβούνται ότι ο θεραπευτής θα σταματήσει τις συνεδρίες επειδή δεν κάνουν πρόοδο, και  ακόμα, κάποιοι πιστεύουν ότι ο θεραπευτής θα τους τιμωρήσει.

O Barry A. Farber μαζί με τους συν-συγγραφείς Matt Blanchard και Melanie Love, μελέτησαν ομάδα ασθενών και διαπίστωσαν ότι σχεδόν το ένα τρίτο, παραδέχτηκαν ότι είπαν ψέματα στους θεραπευτές τους για τη χρήση ναρκωτικών και αλκοόλ, ενώ το 21% δήλωσε ότι είχε πει ψέματα για τις διατροφικές του συνήθειες. Όσον αφορά τους εθισμούς, τις διατροφικές διαταραχές και άλλα επικίνδυνα πρότυπα, ο Farber λέει ότι μερικές φορές οι άνθρωποι απέχουν από το να ανοιχτούν στους θεραπευτές τους επειδή, απλά, δεν θέλουν να τα σταματήσουν.

Ακόμα και άνθρωποι που έχουν λιγότερο «κακές» συνήθειες, εξακολουθούν να αισθάνονται την ανάγκη να πουν ψέματα, επειδή γνωρίζουν ότι ο θεραπευτής τους θα τους συμβουλεύσει να αλλάξουν και δεν είναι ακόμα έτοιμοι.

3)     Είναι σε άρνηση

Η άρνηση μπορεί να είναι ένα άλλο κίνητρο για όσους είναι λιγότερο ειλικρινείς στις θεραπευτικές τους συνεδρίες. «Μερικές φορές οι άνθρωποι δεν θέλουν πραγματικά να πουν ψέματα, αλλά υποτιμούν τα προβλήματά τους επειδή δεν μπορούν ακόμη να τα αποδεχτούν», λέει η Amy Morin. «Κάποιος με πρόβλημα κατάχρησης ουσιών μπορεί να επιμένει ότι δεν έπινε πολύ την περασμένη εβδομάδα, παρόλο που έπινε πάρα πολύ και καθημερινά.  Τα άτομα αυτά,  χρειάζονται συχνά βοήθεια για να κατανοήσουν και να οριοθετήσουν τα προβλήματά τους προτού να καταφέρουν να είναι ειλικρινείς με τον εαυτό τους».

Η άρνηση μπορεί επίσης να είναι ένας μηχανισμός αντιμετώπισης και άμυνας για θεραπευόμενους οι οποίοι αντιμετωπίζουν άλλες αγχωτικές και δύσκολες καταστάσεις. Όπως για παράδειγμα, μία ασθένεια που δεν μπορούν να κάνουν κάτι για να το αλλάξουν, ή μία επαναλαμβανόμενη αποτυχία.

3)    Δεν θέλουν να ζήσουν ξανά το «τραύμα»

Σύμφωνα με την μελέτη του 2015, υπάρχουν άνθρωποι που λένε ψέματα στον θεραπευτή τους, για να περιορίσουν αρνητικές επιπτώσεις της αλήθειας, όπως ο συναισθηματικός πόνος. Όπως λέει ο Faber, ο θεραπευόμενος, δεν θέλει να μιλήσει για το τραύμα γιατί φοβάται ότι  αν μιλήσει για αυτό, θα τον τραυματίσει ξανά»

Επιπλέον, σε ορισμένες περιπτώσεις, οι άνθρωποι μπορεί να μην συνειδητοποιούν ή και να υποβαθμίζουν τον βαθμό που τους έχουν επηρεάσει τα γεγονότα.

Η Susan Kolod, ψυχαναλυτής με έδρα το Μανχάταν υποστηρίζει ότι: «Συχνά οι θεραπευόμενοι, μπορεί να γνωρίζουν ότι κάτι τους συνέβη αλλά μπορεί να μην είναι απόλυτα συνειδητό».  Για παράδειγμα, ένας ασθενής με πρόβλημα δέσμευσης στις σχέσεις του, αποκαλύφθηκε στην πορεία της ψυχοθεραπείας ότι η μητέρα του ήταν αλκοολική και αναξιόπιστη σαν γονέας. «Δεν μου είπε ψέματα ο ασθενής, το άφησε απέξω σαν να μην ήταν στη συνείδησή του, οπότε δεν ήταν διαθέσιμο για συζήτηση μέχρι να φτάσουμε σε κάποιο σημείο της θεραπείας» αναφέρει η Δρ. Kolod.

4)     Θέλουν να είναι αρεστοί στον θεραπευτή

Οι περισσότεροι άνθρωποι θέλουν να είναι παντού και πάντα αρεστοί, ακόμα κι όταν πρόκειται για την ψυχοθεραπεία τους.  Αυτό αποτελεί ένα ισχυρό κίνητρο για ψέματα. Όπως λέει η Δρ. Morin,  «πολλοί ασθενείς, έχουν μεγάλη ανάγκη να αρέσουν και ανησυχούν ότι αν είναι ειλικρινείς με τα συναισθήματά τους και αν εκφράσουν τα λάθη τους, δεν θα αρέσουν πια στον θεραπευτή. Έτσι αισθάνονται υποχρεωμένοι να προβάλλουν τον εαυτό τους πολύ θετικό, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει ότι θα λένε ψέματα

Όμως, το να μην λένε όλη την αλήθεια δημιουργεί προβλήματα στην αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Οι θεραπευτές γνωρίζουν ότι οι θεραπευόμενοι αφήνουν απέξω την αλήθεια ή συχνά υποτιμούν την σημασία κάποιων εμπειριών στη ζωή τους.  Οι επαγγελματίες ψυχικής υγείας όμως, μπορούν να εντοπίσουν την μη ειλικρινή στάση του ασθενή και να προσαρμόζουν ανάλογα τη θεραπεία τους, σύμφωνα με σχετική έρευνα.

Παρ’ όλο που μπορεί να ντρέπεστε ή να νιώθετε φόβο και αμηχανία, μην αποθαρρύνεστε.   Το να ανοιχτείτε ειλικρινά στην θεραπεία σας, είναι το καλύτερο που μπορείτε να κάνετε ως μία διαδικασία με μακροπρόθεσμα οφέλη.

Η ανάπτυξη μίας ειλικρινούς σχέσης ανάμεσα στον ασθενή και τον θεραπευτή του όχι μόνο βοηθά τον ασθενή κατά τη διάρκεια της ψυχοθεραπείας του, αλλά μπορεί να τον βοηθήσει και στις σχέσεις του εκτός της θεραπείας.

 

 

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ