Μήπως η δημόσια δαπάνη για φάρμακα δεν έφτασε ποτέ στα 5 δισ. ευρώ;

Δεν θα ήταν έκπληξη αν ανέφερε κανείς ότι η Ελλάδα πάντα έπασχε στον τομέα της συλλογής ορθών στατιστικών στοιχείων που να αποτυπώνουν το τι πραγματικά συμβαίνει σε όλους τους τομείς της οικονομίας και της κοινωνίας. Το καλοκαίρι του 2015, παρουσιάστηκε η νέα μέθοδος συγκέντρωσης στοιχείων από την ΕΛΣΤΑΤ, για τις δαπάνες στην υγεία με βάση το εγχειρίδιο Συστήματος Λογαριασμών Υγείας ΣΛΥ 2011 του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), προς εκπλήρωση των υποχρεώσεων της στον ΟΟΣΑ και την Eurostat.

Με βάση λοιπόν το εγχειρίδιο αυτό τα στοιχεία πλέον θεωρούνται ακριβεστέρα και πιο αντιπροσωπευτικά. Την Παρασκευή μάλιστα η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε την πορεία των δαπανών υγείας στην Ελλάδα με βάση το Σύστημα Λογαριασμών Υγείας του ΟΟΣΑ για το 2017. Για πρώτη φορά η καταγραφή των στοιχείων περιείχε αστερίσκους για τις δύο προηγούμενες χρονιές, το 2015 και το 2016, καθώς υπήρξε αναθεώρησή τους. Όμως αναθεώρηση έχει γίνει και σε βάθος χρόνου και μάλιστα από το 2009 και μετά, από τη χρονιά δηλαδή που η Eurostat έχει διαθέσιμα στοιχεία για τη χώρα.

Μελετώντας λοιπόν τα νούμερα της Eurostat, διαπιστώνεται λοιπόν ότι ουδέποτε η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη άγγιξε τα 5 (και πλέον) δισ. ευρώ, όπως γνωρίζαμε μέχρι σήμερα και δη για το 2009! Αν και ξεκάθαρο νούμερο δεν καταγράφεται μόνο για φάρμακα, αυτό που σημειώνεται είναι ότι τη χρονιά εκείνη, το δημόσιο προχώρησε σε συνολικές αποζημιώσεις προς τα φαρμακεία, για φάρμακα αλλά και άλλα σκευάσματα, 4,7 δις. ευρώ, ενώ λίγο πιο ψηλα κινήθηκαν οι αποζημιώσεις για το 2010.

Ας δούμε όμως τα πράγματα από τα πιο πρόσφατα δημοσιοποιημένα μεγέθη. Πηγαίνοντας λοιπόν πίσω από τις συνολική κατηγοριοποίηση της ΕΛΣΤΑΤ και με βάση τα επιμέρους στοιχεία, που περιέχονται στους πίνακες της Eurostat, η δημόσια δαπάνη των σκευασμάτων που αποζημιώνονται στα φαρμακεία το 2017 έφτασε στα 2.135,23 εκατ. ευρώ. Την ίδια στιγμή η ιδιωτική δαπάνη ήταν 1.826,26 ευρώ και άρα η συνολική δαπάνη ήταν 3.961,49 εκατ. ευρώ. Δύο πράγματα εδώ. Το ένα είναι, ότι αφενός δε μιλάμε μόνο για φάρμακα αλλά και για κάποια άλλα είδη όπως αναλώσιμα για το διαβήτη και σκευάσματα ειδικής διατροφή που έχουν ένα μικρό μερίδιο στο σύνολο όμως. Το δεύτερο είναι ότι εδώ μέσα δεν ξέρουμε που βρίσκεται το clawback, το οποίο λογίζεται επισήμως ως «δημόσιο έσοδο». Λογικά το clawback βρίσκεται στην ιδιωτική δαπάνη και άρα τα 1,82 δισ. ευρώ που καταγράφονται ως λογαριασμός που πληρώνουν τα νοικοκυριά, δεν είναι ακριβής.

Ένα όμως άλλο ζήτημα που διαπιστώνεται είναι πως ανατρέχοντας στο σχετικό αρχείο της Eurostat, η δημόσια εξωνοσκομειακή δαπάνη για φάρμακα και αναλώσιμα, στο ανώτερο σημείο που έφτασε το 2010 ήταν 4,76 δισ. ευρώ σε σύνολο δαπάνης τότε περί τα 6,16 δισ. ευρώ. Αν μάλιστα σε αυτά υπολογιστούν και αναλώσιμα, τότε τα φάρμακα δεν είχαν φτάσει ποτέ στα 5 δισ. ευρώ αλλά ήταν πιο κοντά στα 4,6 δις. ευρώ το πολύ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι όταν ανακοινώθηκαν τα στοιχεία για τις δαπάνες και αποζημιώσεις στα φαρμακεία, όντως τα στοιχεία αυτά ήταν υψηλότερα των 5 δις. ευρώ, όμως με το πέρασμα των ετών αυτό άλλαξε.

Αξίζει να επισημάνουμε εδώ κάποιες σημαντικές αλλαγές. Το 2013 όταν η ΕΛΣΤΑΤ ανακοίνωσε τα στοιχεία για το 2011, ανέφερε ότι οι συνολικές δαπάνες για την υγεία (ιδιωτικές και δημόσια) την τριετία 2009-2011, ήταν 23.193,6 εκατ. ευρώ, 20.849,4 εκατ. ευρώ και 18.780,1 εκατ. ευρώ αντίστοιχα. Σήμερα αν δει κανείς τα στοιχεία της Eurostat διαπιστώνει, ότι τη συγκεκριμένη τριετία η συνολική δαπάνη διαμορφώθηκε στα 22.490,92 εκατ. ευρώ, 21.608,69 εκατ. ευρώ και 18.835,69 εκατ. ευρώ.

Όσον αφορά στη συμμετοχή του δημοσίου στις δαπάνες υγείας, με βάση το παλιό αρχείο της ΕΛΣΤΑΤ αναφέρεται για την τριετία 2009-2011, ότι καταβλήθηκαν 16.113,9 εκατ. ευρώ, 14,143,5 εκατ. ευρώ και 12.384,8 εκατ. ευρώ. Αντίστοιχα σήμερα στην Eurostat για την τριετία φαίνεται ότι το Ελληνικό Δημόσιο κατέβαλες ως αποζημιώσεις 15.412,18 εκατ. ευρώ, 14.920,86 εκατ. ευρώ και 12.425,33 εκατ. ευρώ. Ειδικά για το 2009 η διαφορά είναι 700 εκατ. ευρώ. Ίσως όχι πολλά για κάποιους.
Όμως αναλυτικότερα οι αποζημιώσεις για «εμπόρους λιανικής και λοιπούς φορείς» όπου περιλαμβάνεται το φάρμακο, είχαν δηλωθεί αρχικά για το 2009 στα 6.041, εκατ. ευρώ ενώ σήμερα για την ίδια χρονιά έχει αναθεωρηθεί στα 5.590 εκατ. ευρώ. Φαίνεται λοιπόν ότι στο φάρμακο κυρίως είχαν «φορτωθεί» αποζημιώσεις περί τα 400 εκατ. ευρώ οιοποίες όμως δεν υπήρξαν.

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ