Α. Ξανθός: Εμπιστοσύνη στην ευρωπαϊκή προοπτική για τα συστήματα υγείας

Μόνο η ευρωπαϊκή προοπτική είναι σε θέση να αντιμετωπίσει τις πολυσύνθετες ανάγκες των εθνικών Συστημάτων Υγείας, να αναχαιτίσει τις «επιθετικές» λογικές της εμπορευματοποίησης της Υγείας και να επιτελέσει το πρόταγμα της Ισότητας, της Κοινωνικής Αλληλεγγύης και της Δημοκρατίας.

Oι στόχοι «Υγεία σε όλες τις πολιτικές» και «υψηλό επίπεδο προστασίας της Υγείας» επιτυγχάνονται μόνο με την εμβάθυνση της συνεργασίας των κρατών-μελών και την αρωγή μιας Γενικής Διεύθυνσης για την Υγεία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που θα συντονίζει τις προσπάθειες και θα εξασφαλίζει τα αναγκαία «εργαλεία» εφαρμοσμένης πολιτικής.

Τα παραπάνω τόνισε ο υπουργός Υγείας Ανδρέας Ξανθός μιλώντας στο συμβούλιο υπουργών στο Λουξεμβούργο, επισημαίνοντας πως η θεματική συζήτηση για «το μέλλον της Υγείας στην ΕΕ», δίνει την ευκαιρία ενός πολιτικού διαλόγου πάνω στην ευρωπαϊκή προοπτική.

Ο υπουργός σημείωσε χαρακτηριστικά: “Και το πραγματικό ερώτημα είναι «ποιο το μέλλον της Ευρωπαϊκή ένωσης, ποια Ευρώπη οραματιζόμαστε, με ποιες αξίες και προτεραιότητες».

Μια Ευρώπη των κοινωνικών δικαιωμάτων, της αλληλεγγύης, της δίκαιης ανάπτυξης και της Δημοκρατίας ή μια Ευρώπη της λιτότητας, των ανισοτήτων, της περιστολής του κοινωνικού κράτους και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, των κλειστών συνόρων, του ρατσισμού και της ξενοφοβίας;

Η απάντηση στο ερώτημα αυτό καθορίζει τις πολιτικές επιλογές σε όλα τα επίπεδα, οικονομικό, χρηματοπιστωτικό, εμπορικών σχέσεων, λειτουργίας των θεσμών, διαχείρισης προσφυγικών-μεταναστευτικών ροών, και φυσικά, στο κρίσιμο πεδίο της Υγείας.

Η πρώτη εκδοχή, της κοινωνικής, αλληλέγγυας και δημοκρατικής Ευρώπης, ευνοεί την κοινή προσέγγιση για τις σύγχρονες προκλήσεις στην πολιτική υγείας και φαρμάκου, ενισχύει την υγειονομική συνεργασία και την πρόληψη των διασυνοριακών απειλών για τη Δημόσια Υγεία, ενδυναμώνει την ανταλλαγή τεχνογνωσίας και καλών πρακτικών στην προώθηση μεταρρυθμίσεων που έχουν στόχο την καθολική κάλυψη των αναγκών υγείας του πληθυσμού, την ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτική και ανθρωποκεντρική φροντίδα και τη βιωσιμότητα των δημόσιων συστημάτων υγείας”.

Συνεργασία των κρατών -μελών

Πρόσθεσε ακομη, ότι η συστηματική και πολυεπίπεδη συνεργασία των κρατών -μελών στην Υγεία, με την εποπτεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αποτελεί εγγύηση ότι θα έχουν αντίκρισμα οι διακηρύξεις και οι δεσμεύσεις μας για κοινή πορεία προς την ανάπτυξη, την κοινωνική συνοχή και ευημερία των πολιτών.

Οι άξονες αυτής της συνεργασίας μας στον τομέα της Υγείας θεωρούμε πως έχουν ήδη διαφανεί :
1. φαρμακευτική πολιτική που θα διασφαλίζει την ισότιμη πρόσβαση στις καινοτόμες και επιστημονικά τεκμηριωμένες θεραπείες μέσω «δίκαιων» και βιώσιμων τιμών στα ακριβά φάρμακα.
2. ανταλλαγή πληροφοριών και εμπειρογνωμοσύνης μέσω της ανάπτυξης ευρωπαϊκών δικτύων, ιδιαίτερα στο πεδίο της αξιολόγησης τεχνολογιών υγείας( ΗΤΑ), της έρευνας, των εξειδικευμένων διαγνωστικών και θεραπευτικών τεχνικών, της «ιατρικής ακριβείας».
3. αντιμετώπιση κάθε διακινδύνευσης στον τομέα της Δημόσιας Υγείας εξ’αιτίας της διασυνοριακής επικοινωνίας και της μαζικής μετακίνησης πληθυσμών, με έμφαση στις πολιτικές πρόληψης και αποτελεσματικής αποτροπής «ξεχασμένων» ή «αναδυόμενων» υγειονομικών απειλών.

Η τεχνολογία υγείας

Στην ομιλία του, σε ότι αφορά το θέμα της αξιολόγησης των νέων τεχνολογιών υγείας, ο υπουργός Υγείας υπογράμμισε την ανάγκη εξασφάλισης συγκλίσεων από τα κράτη μέλη, με τη συνέχιση της προσπάθειας ενός εποικοδομητικού διαλόγου για την βελτίωση της υφιστάμενης πρότασης κανονισμού.

“Η εξεύρεση συμβιβαστικών λύσεων είναι αναγκαίο βήμα προς μία περισσότερο δομημένη συνεργασία, ικανή να δημιουργήσει κοινωνική ανταποδοτικότητα προς όφελος των Ευρωπαίων ασθενών”, τόνισε.

Και αναλύοντας το ζήτημα, ο κ. Ξανθός σημείωσε πως η ανάπτυξη καινοτόμων Τεχνολογιών Υγείας είναι αναγκαία συνθήκη για την εξασφάλιση υψηλού επιπέδου υπηρεσιών περίθαλψης και προαγωγής της υγείας των ανθρώπων. Είναι κοινός τόπος ότι οι σύγχρονες ιατροτεχνολογικές εξελίξεις, ιδιαίτερα στον τομέα των φαρμάκων, συνδέονται με υψηλό κόστος, πολλές φορές δυσβάσταχτο για τα Εθνικά Συστήματα Υγείας, με αποτέλεσμα η προσβασιμότητα των ασθενών σε αυτές να καθίσταται ιδιαίτερα δυσχερής.

Η κυρίαρχη προσέγγιση είναι ότι η εγγυημένη πρόσβαση στις καινοτόμες θεραπείες μπορεί να διασφαλιστεί μέσω αξιόπιστων διαδικασιών αξιολόγησής τους με βάση το πραγματικό και μετρήσιμο κλινικό όφελος και όχι μόνο με βάση τη δημοσιονομική επίπτωση. Ωστόσο, οι διαδικασίες αξιολόγησης που ακολουθούν τα κράτη μέλη, παρουσιάζουν αποκλίσεις που αυτονόητα έχουν ως αποτέλεσμα τη στρέβλωση των αγορών στον Ευρωπαϊκό χώρο, τη μη αποδοτική χρήση των πόρων και κατ’ επέκταση τις υγειονομικές ανισότητες.

Η πρόταση κανονισμού έρχεται μετά από την πολύχρονη εθελοντική συνεργασία της EUnetHTA, μέσα από την οποία δημιουργήθηκε μία αξιόλογη βάση δεδομένων και ανταλλαγής πληροφοριών.

Προκύπτει όμως η ανάγκη ενίσχυσης και εμβάθυνσης της συνεργασίας σ’ αυτό το σημαντικό θέμα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν προβλήματα κοινής μεθοδολογίας, προτυποποίησης διαδικασιών, αλληλοεπικάλυψης εργασιών και επιπρόσθετου κόστους, που τελικά δημιουργούν καθυστερήσεις στην πρόσβαση των ασθενών στη φαρμακευτική καινοτομία.

Η προοπτική που διανοίγεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για έναν αξιόπιστο ρυθμιστικό πλαίσιο Αξιολόγησης Τεχνολογιών Υγείας (ΗΤΑ) το οποίο θα ανταποκρίνεται στην ανάγκη Συγκριτικής Κλινικής Αξιολόγησης των νέων θεραπειών, αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς την κατεύθυνση της εναρμόνισης των επιστημονικών κριτηρίων και των μεθοδολογιών αξιολόγησης της προστιθέμενης θεραπευτικής αξίας τους.

Μια κανονιστική ρύθμιση τέτοιου τύπου θα εξασφαλίσει υψηλής ποιότητας αποτελέσματα, θα ενισχύσει τη διαφάνεια και τη δέσμευση της φαρμακοβιομηχανίας και θα αποτελέσει ένα σημαντικό «εργαλείο» για να αποφασίσει έγκυρα κάθε κράτος μέλος, στα πλαίσια της δικαιοδοσίας του, την αποζημίωση ή μη μιας θεραπείας.

Καταλήγοντας ο κ. Ξανθός ευχήθηκε καλή επιτυχία στην προσεχή Αυστριακή προεδρία, εκφράζοντας την πεποίθησή του ότι θα συνεχίσει αυτές τις συζητήσεις και εκτίμησε ότι έτσι, μπορεί να βρεθεί κοινή συνισταμένη στο θέμα του ευρωπαϊκού μηχανισμού ΗΤΑ, που για τη χώρα μας αποτελεί κρίσιμη προϋπόθεση για την επίτευξη του στόχου της καθολικής κάλυψης υγείας, της ευχερούς, ισότιμης και αποτελεσματικής πρόσβασης των πολιτών στα αναγκαία φάρμακα και της βιωσιμότητας του Δημόσιου Συστήματος Υγείας.